Không có một con số chung cho mọi con chó. Theo các khoảng tham khảo hay gặp trong tài liệu grooming, chó lông ngắn thường tắm 4–8 tuần một lần, chó lông dài và lông xoăn 2–4 tuần, chó lông kép 6–12 tuần nhưng cần chải nhiều hơn trong mùa thay lông. Chó sống trong nhà, ít lăn lộn có thể giãn ra; chó hay chạy ngoài vườn, bơi lội hoặc ở nơi nóng ẩm thì cần sát hơn, miễn là mỗi lần tắm đều dùng sản phẩm dịu và sấy khô hoàn toàn.
Vì sao tắm quá dày cũng không tốt
Da chó tiết ra một lớp dầu tự nhiên phủ lên sợi lông, giúp lông bóng, chống nước và giữ cho lớp da bên dưới không bị khô. Mỗi lần gội là lấy đi một phần lớp dầu đó. Nếu tắm liên tục bằng dầu gội tẩy mạnh, da phải liên tục bù lại, có con thì khô bong vảy, có con lại tiết dầu nhiều hơn và có mùi nhanh hơn. Vòng luẩn quẩn hay gặp: chó có mùi, chủ tắm dày hơn, da mất cân bằng, chó càng có mùi.
Ngược lại, để quá lâu thì bụi bẩn, lông chết, bã nhờn tích lại, lông dài dễ bết, chó lông kép giữ lông tơ chết bí hơi dưới lớp ngoài. Mục tiêu là tìm nhịp vừa đủ cho từng con, không phải tắm càng nhiều càng sạch.
Khoảng tham khảo theo kiểu lông
| Kiểu lông | Ví dụ | Khoảng cách tắm (tham khảo) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Lông ngắn, sát da | Pug, chó ta lông mượt, pinscher, dachshund lông ngắn | 4–8 tuần | Chải bằng găng cao su hằng tuần là lông đã sạch hơn nhiều |
| Lông ngắn có lớp lót | Labrador, beagle | 4–8 tuần | Rụng nhiều, chải kỹ trước tắm |
| Lông dài, thẳng | Shih tzu, maltese, yorkshire | 2–4 tuần | Lông dài bám bụi nhanh, gội sạch giúp ít rối hơn |
| Lông xoăn, mọc liên tục | Poodle, bichon | 2–4 tuần | Thường gắn với lịch tỉa; lông sạch mới sấy thẳng sợi được |
| Lông kép, dày | Phốc sóc, golden, husky, alaska, corgi | 6–12 tuần | Mùa thay lông có thể tắm thêm một lần để đẩy lông tơ ra |
| Lông cứng | Schnauzer, terrier lông cứng | 4–8 tuần | Tắm dày làm lông mềm, mất độ cứng đặc trưng |
| Gần như không lông | Chó không lông Mexico, chó mào Trung Hoa | Theo da | Da trần cần lau rửa và chăm da riêng, hỏi người có kinh nghiệm với giống |
Bảng chỉ là điểm xuất phát. Hai con poodle cùng tuổi, một con nằm sofa trong phòng máy lạnh và một con chạy ngoài sân gạch cả ngày, sẽ cần hai nhịp tắm khác nhau.
Những yếu tố làm nhịp tắm dày hơn hay thưa hơn
Nếp sống
Chó đi dạo đường phố mỗi ngày, hay nằm sàn đất, lăn cỏ, lội nước mưa thì bẩn nhanh. Chó ở chung cư, chủ lau chân sau mỗi lần ra ngoài, có thể giãn lịch tắm đáng kể. Phần lớn chất bẩn tập trung ở bàn chân, bụng và đuôi; làm sạch cục bộ mấy chỗ này giúp kéo dài khoảng cách giữa hai lần tắm toàn thân.
Khí hậu và mùa
Ở miền Nam và mùa hè miền Bắc, độ ẩm và nhiệt độ cao khiến da tiết dầu, mùi xuất hiện nhanh hơn, nhiều chủ nuôi tắm sát mốc dưới của khoảng tham khảo. Mùa rét miền Bắc thì ngược lại: có thể giãn lịch, vì việc sấy khô tận da trong trời lạnh mất nhiều công hơn và chó ít đổ mồ hôi qua da. Mùa nồm, khi tường nhà còn rịn nước, cái cần ưu tiên là sấy khô, không phải tắm dày.
Lịch cắt tỉa
Chó lông xoăn và lông dài thường được tắm ngay trước khi tỉa, vì lông sạch, sấy thẳng thì đường kéo và tông đơ mới đều. Nếu chó đi tiệm 4–6 tuần một lần thì ở giữa hai lần đi tiệm, chủ có thể tắm thêm một lần ở nhà, hoặc chỉ chải và làm sạch cục bộ.
Tình trạng da
Chó đang có vấn đề da như viêm da, nấm, dị ứng thường được bác sĩ thú y chỉ định lịch tắm riêng bằng sản phẩm riêng, có khi dày hơn hẳn bình thường trong vài tuần. Khi đó làm theo bác sĩ, không theo bảng chung.
Dấu hiệu cho biết đã tới lúc tắm
- Vuốt tay dọc lưng thấy lông nhờn, rít hoặc để lại mùi trên tay.
- Lông trắng ngả màu ở chân, bụng, quanh miệng; lông đen mất độ bóng, xỉn bụi.
- Lông dài bắt đầu kết sợi ở nách, sau tai dù vẫn chải đều.
- Chó lăn vào thứ gì đó có mùi mạnh, dính bùn đất, dính chất bẩn khó lau.
- Sắp đến lịch cắt tỉa ở nhà.
Có một dấu hiệu dễ nhầm: chó có mùi hôi rất nhanh sau khi tắm, chỉ vài ngày. Đây thường không phải lý do để tắm dày hơn, mà là gợi ý xem lại cách tắm (xả chưa sạch, sấy chưa khô) hoặc có vấn đề ở da, tai, răng miệng, tuyến hậu môn. Mùi từ tai và miệng không hết khi tắm.
Giữa hai lần tắm làm gì
Lịch tắm thưa chỉ ổn khi đi kèm việc chải đều đặn. Chải lấy đi bụi, lông chết, phân bố lại lớp dầu tự nhiên từ chân lông ra ngọn, nên một con chó được chải hằng ngày nhìn và ngửi sạch hơn hẳn một con được tắm hằng tuần mà không chải. Ngoài ra:
- Lau bàn chân bằng khăn ẩm sau mỗi lần đi dạo, lau khô kẽ ngón.
- Lau vùng vệ sinh sau khi đi vệ sinh nếu lông dài dễ dính.
- Lau quanh miệng sau khi ăn với chó râu dài như schnauzer, shih tzu.
- Giặt đệm nằm, chăn của chó định kỳ; đệm bẩn làm chó vừa tắm đã có mùi.
Các cách làm sạch không cần nước có bài riêng trong danh mục này.
Bắt tay làm
Tự lập lịch cho chó nhà mình
- Chọn khoảng khởi đầu theo bảng kiểu lông ở trên.
- Ghi ngày tắm vào lịch điện thoại, kèm hai ghi chú: lông và da trông thế nào sau 3 ngày, sau 1 tuần.
- Theo dõi ba lần tắm liền. Nếu chó có mùi trước ngày tắm tiếp, kiểm lại khâu xả và sấy trước khi rút ngắn lịch.
- Nếu da khô, bong vảy nhỏ, gãi nhẹ sau tắm, thử giãn lịch, đổi dầu gội dịu hơn, hỏi ý kiến bác sĩ nếu không đỡ.
- Điều chỉnh theo mùa: mùa nóng có thể sát hơn, mùa rét và nồm có thể thưa hơn nhưng sấy kỹ hơn.
Một lịch mẫu cho chó lông dài ở thành phố
- Hằng ngày: chải 5–10 phút, lau chân sau khi đi dạo.
- Hằng tuần: chải kỹ bằng lược răng tới da, lau mắt và quanh miệng.
- Hai đến ba tuần: tắm và sấy toàn thân.
- Bốn đến sáu tuần: tỉa gọn ở nhà hoặc đi tiệm.
Khi nào cần người chuyên
Hỏi groomer khi muốn biết nhịp tắm phù hợp với kiểu tỉa hiện tại, nhất là chó lông xoăn đang để dài hoặc chó lông kép vào mùa thay lông. Một groomer quen con chó sẽ nhìn lông và nói được khá chính xác lúc nào nên tắm.
Hỏi bác sĩ thú y khi chó có mùi rất nhanh sau tắm, da đỏ, gàu nhiều, rụng lông thành mảng, ngứa liên tục, hoặc khi đang điều trị bệnh da. Lông xơ, thiếu bóng dù chăm đều cũng có thể liên quan đến khẩu phần hay sức khoẻ chung, nên hỏi bác sĩ thú y thay vì đổi sản phẩm tắm liên tục.
Câu hỏi thường gặp
Tắm cho chó mỗi tuần một lần có sao không?
Với nhiều con chó, tắm mỗi tuần bằng dầu gội dịu và sấy khô kỹ không gây hại rõ ràng. Nhưng nếu da bắt đầu khô, bong vảy hoặc chó gãi nhiều hơn thì nên giãn lịch. Chó lông kép thường không cần tắm dày như vậy.
Chó poodle bao lâu tắm một lần?
Poodle lông xoăn thường tắm khoảng 2–4 tuần một lần, hay đi kèm lịch tỉa. Lông sạch mới sấy thẳng sợi và tỉa đều được. Giữa các lần tắm cần chải tới tận da để tránh rối.
Chó husky, phốc sóc có cần tắm thường xuyên không?
Chó lông kép thường chỉ cần tắm 6–12 tuần một lần, nhưng phải chải lấy lông tơ chết đều đặn. Vào mùa thay lông, một lần tắm kèm sấy thổi mạnh giúp đẩy lông tơ ra nhanh hơn.
Vì sao chó vừa tắm vài ngày đã hôi lại?
Thường do xả dầu gội chưa sạch, lông trong chưa khô hẳn, đệm nằm bẩn, hoặc mùi đến từ tai, miệng, tuyến hậu môn hay da có vấn đề. Tắm dày hơn không giải quyết được những nguyên nhân này; nếu đã tắm và sấy đúng mà vẫn hôi, nên cho chó đi khám.
Mùa đông có nên ngừng tắm cho chó?
Không cần ngừng hẳn, chỉ nên giãn lịch, tắm vào giờ ấm trong ngày, trong phòng kín gió và sấy khô tận da. Giữa các lần tắm có thể lau cục bộ bàn chân, bụng.
