Tắm cho chó ở nhà đúng cách gồm bảy bước nối nhau: chải gỡ rối khi lông còn khô, làm ướt đẫm tới tận da, thoa dầu gội đã pha loãng, xả thật sạch, dùng dầu xả nếu lông dài, thấm khăn rồi sấy khô tận chân lông. Bỏ bước đầu thì lông rối co chặt lại khi gặp nước; bỏ bước cuối thì da ẩm lâu, dễ ngứa và nổi nấm. Cả buổi với một con chó nhỏ thường mất chừng 45–60 phút nếu làm kỹ, chó lông dài hoặc lông kép cỡ lớn có thể lâu gấp đôi.
Chuẩn bị trước khi mở vòi nước
Phần lớn buổi tắm hỏng không phải vì làm sai trong chậu, mà vì thiếu đồ giữa chừng rồi phải bỏ chó ướt sũng đứng một mình để chạy đi lấy. Groomer có thói quen bày đủ mọi thứ trong tầm tay trước khi bế chó vào.
Đồ cần có
- Lược và bàn chải hợp kiểu lông: lược slicker cho lông dài, xoăn; lược răng kim loại để kiểm tra tới da; bàn chải cao su hoặc găng cao su cho lông ngắn.
- Dầu gội dành cho chó, một chai nhựa rỗng hoặc ca để pha loãng, dầu xả nếu lông dài hoặc xoăn.
- Hai đến ba khăn thấm hút tốt, một tấm thảm chống trượt đặt dưới đáy chậu hoặc sàn nhà tắm.
- Bông gòn cỡ vừa để che tai (không nhét sâu), khăn nhỏ lau mặt.
- Máy sấy có chế độ gió ấm hoặc gió mát, dây giữ cổ ngắn nếu chó hay nhảy ra.
- Vài miếng thưởng nhỏ để khen lúc chó đứng yên.
Chọn chỗ tắm
Chó dưới khoảng 10 kg tắm trong bồn rửa lớn hoặc chậu nhựa đặt trên bàn thì lưng người đỡ mỏi. Chó lớn tắm thẳng dưới sàn nhà tắm, có thảm chống trượt. Điều quan trọng nhất là mặt đứng không trơn: chó trượt chân một lần là lần sau sẽ chống cự ngay từ cửa phòng tắm. Đóng cửa phòng, tắt quạt hút gió nếu trời lạnh.
Bước 1: Chải hết rối khi lông còn khô
Đây là bước hay bị bỏ nhất và cũng là bước đắt giá nhất. Lông rối gặp nước sẽ co lại, các sợi xoắn chặt hơn, dầu gội không vào được bên trong, và sau khi sấy cục rối thành mảng bết sát da. Chải toàn thân bằng lược slicker, sau đó lấy lược răng luồn từ da ra: chỗ nào lược vướng là chỗ đó còn rối. Với chó lông kép, đây cũng là lúc cào bớt lông tơ chết để nước và dầu gội ngấm được tới da.
Nếu gặp mảng bết lớn không gỡ nổi, đừng tắm đè lên. Đánh dấu chỗ đó và xem bài về lông bết trong danh mục chải lông để biết khi nào gỡ được, khi nào phải nhờ groomer cạo.
Bước 2 và 3: Làm ướt đẫm rồi gội
Làm ướt tới tận da
Nước ấm vừa phải, thử bằng mặt trong cổ tay thấy âm ấm là được; nước nóng làm da khô và chó khó chịu. Bắt đầu từ chân sau, thân, lưng rồi lên cổ, để đầu sau cùng. Chó thường lắc mạnh khi đầu bị ướt trước, nên làm theo thứ tự này cũng đỡ văng nước khắp phòng.
Lông kép và lông dày có lớp ngoài chống nước khá tốt, xối qua thì mặt lông ướt mà da vẫn khô. Đặt vòi sen sát vào lông, đi ngược chiều lông, dùng tay vạch cho nước chạm da. Kiểm tra bằng cách vạch lông ở hông và gốc đuôi: da phải ướt.
Thoa dầu gội đã pha loãng
Dầu gội đặc đổ thẳng lên lưng sẽ đọng một chỗ, khó tán đều, khó xả. Pha trước trong chai theo tỷ lệ ghi trên nhãn, lắc đều rồi rót dọc sống lưng, hai bên sườn, bụng, chân. Bài riêng về pha loãng và xả sạch trong danh mục này nói kỹ vì sao bước này quyết định da có ngứa sau tắm hay không.
Mát-xa bằng đầu ngón tay, không bằng móng, theo vòng tròn nhỏ. Những chỗ bẩn nhất thường là bàn chân, kẽ ngón, vùng hậu môn, dưới cổ (chỗ đeo vòng) và mép tai ngoài. Mặt chó lau bằng khăn ướt thấm chút dầu gội pha rất loãng, tránh mắt. Không cần gội hai lần cho chó bình thường; chó rất bẩn hoặc lông dài dính dầu mỡ có thể gội lần thứ hai thật nhẹ.
Che tai và tránh mắt. Nhét hờ một miếng bông gòn vào miệng ống tai, đủ để che chứ không đẩy sâu, và nhớ lấy ra sau khi tắm. Khi xả vùng đầu, ngửa nhẹ mõm chó lên, dùng tay che ngang trán để nước chảy về phía sau. Chuyện nước vào tai có bài riêng trong danh mục.
Bước 4 và 5: Xả sạch, rồi dầu xả nếu cần
Xả sạch hơn mình nghĩ
Quy tắc của nhiều groomer: xả đến khi nghĩ là sạch rồi, xả thêm một lượt nữa. Dầu gội còn sót lại trong lông dày là nguyên nhân phổ biến khiến chó gãi nhiều sau tắm, lông bết dính và có mùi lạ. Cách kiểm: vuốt lông thấy "kin kít", không còn nhớt; vắt một nắm lông, nước chảy ra phải trong, không có bọt.
Những chỗ hay sót: nách, bẹn, dưới cằm, gốc đuôi, kẽ chân. Chó lông dày nên xả bằng vòi áp sát da như lúc làm ướt.
Dầu xả cho lông dài và xoăn
Chó lông ngắn như pug, chó ta lông mượt thường không cần dầu xả. Chó lông dài (shih tzu, maltese, yorkshire), lông xoăn (poodle, bichon) và chó hay bị rối nên dùng: dầu xả làm trơn sợi lông, giảm rối khi sấy và chải. Thoa đều, để theo hướng dẫn trên nhãn rồi xả lại sạch như dầu gội, trừ loại ghi rõ là xả khô không cần rửa.
Bước 6 và 7: Thấm khăn rồi sấy khô tận chân lông
Vắt nhẹ lông bằng tay trước, để chó tự lắc một lượt (đặt khăn trùm hờ trên lưng để đỡ văng). Sau đó ép khăn lên lông, không chà xát qua lại vì chà làm lông dài rối ngay. Thay khăn khi khăn đẫm nước.
Sấy là nửa còn lại của buổi tắm. Lông ngoài khô mà lớp trong còn ẩm là điều kiện lý tưởng cho nấm và mùi hôi, nhất là ở khí hậu nóng ẩm. Sấy gió ấm, giữ máy di chuyển liên tục, cách da một khoảng vừa phải, vừa sấy vừa chải. Kiểm tra cuối cùng bằng cách luồn tay sát da ở nách, bẹn, sau tai: còn mát lạnh tức là còn ẩm. Bài "Sấy lông chó đúng cách" trong danh mục này đi vào từng chi tiết.
Thời lượng tham khảo theo kiểu lông
| Kiểu lông | Ví dụ | Chải trước | Tắm và xả | Sấy |
|---|---|---|---|---|
| Ngắn, sát | Pug, chó ta lông mượt, dachshund lông ngắn | 5 phút | 10–15 phút | 10–15 phút |
| Dài, thẳng | Shih tzu, maltese, yorkshire | 10–20 phút | 15–20 phút | 25–40 phút |
| Xoăn | Poodle, bichon | 15–30 phút | 15–20 phút | 30–60 phút |
| Kép, dày | Phốc sóc, golden, husky, corgi | 15–40 phút | 20–30 phút | 40–90 phút |
Các con số chỉ để hình dung, tuỳ cỡ chó, độ bẩn và tay quen hay chưa. Điều đáng rút ra là: với lông dài và lông kép, thời gian sấy thường bằng hoặc hơn thời gian tắm. Nếu chỉ dành 10 phút cho việc sấy một con golden thì gần như chắc chắn lông trong còn ướt.
Bắt tay làm
Bảng kiểm một buổi tắm
- Đồ đã bày đủ trong tầm tay, thảm chống trượt đã trải.
- Chải xong, lược răng đi qua toàn thân không vướng.
- Bông che tai, nước ấm thử bằng cổ tay.
- Làm ướt từ sau ra trước, kiểm da đã ướt.
- Dầu gội pha loãng, mát-xa đủ bàn chân, bụng, dưới cổ.
- Xả đến khi nước trong, xả thêm một lượt.
- Dầu xả (nếu cần), xả lại.
- Thấm khăn, sấy, vừa sấy vừa chải.
- Lấy bông khỏi tai, lau khô vành tai, kiểm tra nách bẹn bằng tay.
- Khen và cho chó nghỉ ở chỗ khô thoáng, không ra sân ẩm ngay.
Nhân lúc tắm, nhìn da
Khi lông ướt bẹp xuống là lúc dễ thấy da nhất. Để ý vùng đỏ, mảng rụng lông, vảy gàu, nốt sần, ve bám ở kẽ ngón và sau tai. Thấy gì lạ thì chụp ảnh, ghi ngày, đừng tự bôi gì lên.
Khi nào cần người chuyên
Đưa chó tới groomer khi lông bết thành mảng lớn, khi chó lông kép mùa thay lông mà ở nhà không có máy thổi lực, hoặc khi chó quá hoảng sợ đến mức có thể tự làm mình bị thương trong chậu. Groomer có bàn, dây giữ an toàn và máy sấy phù hợp để rút ngắn thời gian.
Đưa tới bác sĩ thú y khi thấy da đỏ, rỉ dịch, có mùi hôi lạ dù vừa tắm, rụng lông thành mảng, chó gãi liên tục sau tắm mấy ngày liền, hoặc tai có mùi và dịch nâu. Những dấu hiệu này cần khám, không nên đổi dầu gội liên tục để thử.
Câu hỏi thường gặp
Có dùng dầu gội của người để tắm cho chó được không?
Không nên. Da chó có độ axit và độ dày khác da người, dầu gội người dễ làm da chó khô, ngứa. Nước rửa bát và xà phòng giặt còn tẩy mạnh hơn nữa. Hãy dùng dầu gội ghi rõ dành cho chó.
Tắm cho chó mất bao lâu là đủ?
Với chó nhỏ lông ngắn, khoảng nửa giờ là xong cả chải, tắm và sấy. Chó lông dài, xoăn hoặc lông kép cỡ lớn có thể cần một đến hai giờ, phần lớn thời gian dành cho chải trước và sấy sau.
Vì sao phải chải lông trước khi tắm?
Vì lông rối gặp nước sẽ co chặt hơn, sau khi sấy dễ thành mảng bết sát da. Chải trước cũng lấy bớt lông chết để nước và dầu gội ngấm tới da.
Chó vừa tắm xong có được ra ngoài ngay không?
Nên đợi lông khô hoàn toàn và chó đã nghỉ một lúc. Chó vừa tắm hay lăn ra đất, cỏ, và lông ẩm dính bụi rất nhanh. Trời lạnh hoặc nồm ẩm thì càng nên giữ chó ở chỗ khô ấm.
Có cần tắm cho chó con không?
Chó con bẩn thì có thể lau hoặc tắm nhẹ, giữ ấm và sấy khô thật kỹ vì chó con mất nhiệt nhanh. Thời điểm tắm lần đầu và việc tắm quanh các mũi tiêm nên hỏi bác sĩ thú y đang theo dõi chó.
