Mùa rét và mùa nồm vẫn tắm cho chó được, nhưng phải đổi cách: tắm vào giờ ấm nhất trong ngày, trong phòng kín gió, nước ấm, làm nhanh gọn, và sấy khô tận da trước khi cho chó rời phòng. Mùa nồm thì việc khó nhất không phải tắm mà là làm khô, vì không khí gần như bão hoà hơi nước, lông để tự khô có khi nửa ngày vẫn ẩm. Nhịp tắm có thể giãn ra, thay bằng chải đều và lau cục bộ.
Hai kiểu thời tiết, hai kiểu rủi ro
Khí hậu Việt Nam đặt cho người chăm chó hai bài toán khác nhau. Miền Bắc có mùa đông với những đợt rét đậm khi gió mùa đông bắc tràn về, và cuối đông sang xuân thường có những đợt nồm, khi không khí ấm ẩm tràn vào làm tường, sàn rịn nước. Miền Nam không có rét, nhưng có mùa mưa kéo dài với độ ẩm cao, chó đi dạo về thường ướt chân, ướt bụng. Miền Trung có mùa mưa lớn cuối năm.
| Thời tiết | Rủi ro chính khi tắm | Ưu tiên |
|---|---|---|
| Rét khô (miền Bắc, giữa đông) | Chó mất nhiệt khi lông ướt, da khô nứt | Giữ ấm phòng, làm nhanh, sấy khô ngay |
| Nồm ẩm (miền Bắc, cuối đông – xuân) | Lông lâu khô, nấm da, mùi chua, đệm nằm ẩm | Hút ẩm phòng, sấy kỹ, giữ đệm khô |
| Mưa nóng ẩm (miền Nam, mùa mưa) | Bàn chân, bụng ướt liên tục, kẽ ngón hăm | Lau khô sau mỗi lần ra ngoài, sấy cục bộ |
Tắm mùa rét: giữ nhiệt là việc số một
Chọn thời điểm
Tắm vào khoảng trưa hoặc đầu giờ chiều, khi nhiệt độ trong ngày cao nhất, để còn nhiều giờ ấm cho chó hồi lại. Tránh tắm buổi tối muộn rồi cho chó đi ngủ khi lông còn ẩm. Nếu trời đang có đợt rét đậm kéo dài và chó không quá bẩn, có thể hoãn vài ngày, chỉ chải và lau.
Chuẩn bị phòng
- Đóng cửa sổ, tắt quạt hút gió, chặn khe cửa có gió lùa.
- Làm ấm phòng tắm trước bằng thiết bị sưởi an toàn, đặt ngoài tầm chó, không để sát chậu nước, không để chó tự ở trong phòng có sưởi.
- Gấp sẵn khăn khô, có thể để khăn gần chỗ ấm cho đỡ lạnh tay.
- Máy sấy cắm sẵn, kiểm tra hoạt động trước khi bế chó vào.
Làm nhanh, gọn
Chải hết rối từ trước (việc này làm ở phòng khách, không cần nước). Nước ấm hơn mùa hè một chút nhưng vẫn phải thử bằng cổ tay. Gội một lượt với dầu gội đã pha loãng, xả kỹ, thấm khăn ngay. Mục tiêu là rút ngắn quãng thời gian chó ướt đứng trong không khí lạnh. Với chó nhỏ, có thể quấn khăn quanh thân trong lúc gội phần đầu.
Sấy ngay, sấy hết
Mùa rét không có chuyện để chó "tự khô một chút rồi sấy". Sấy liền sau khi thấm khăn, gió ấm, đủ tới chân lông. Chó lông kép như husky, alaska có lớp lông tơ giữ nhiệt tốt khi khô, nhưng chính lớp đó khi ướt lại là tấm áo lạnh sũng nước; nếu ở nhà không đủ máy để sấy khô loại lông này giữa mùa đông, nên cân nhắc đi tiệm hoặc hoãn tắm.
Sau sấy cho chó nằm ở chỗ ấm, tránh sàn gạch, tránh ra ban công gió ít nhất một vài giờ. Chó nhỏ, chó lông ngắn, chó già có thể mặc áo vải mỏng khô sau khi lông đã khô hẳn; không mặc áo lên lông còn ẩm.
Tắm mùa nồm: cuộc chiến với độ ẩm
Ngày nồm, khăn phơi không khô, quần áo có mùi, và lông chó cũng vậy. Nếu tắm mà sấy dở dang, lông sẽ hút ẩm từ không khí, giữ ẩm sát da suốt nhiều giờ.
Đóng cửa đúng lúc
Khi bên ngoài đang nồm, mở cửa là đón không khí ẩm vào. Đóng cửa phòng tắm và phòng chó nằm, dùng máy hút ẩm hoặc chế độ làm khô của điều hoà nếu nhà có, để độ ẩm trong phòng hạ xuống trước khi tắm và trong lúc sấy.
Sấy lâu hơn bình thường
Cùng một con chó, thời gian sấy ngày nồm có thể lâu hơn ngày khô hanh. Kiểm tra bằng tay ở nách, bẹn, sau tai, kẽ ngón. Tranh thủ máy thổi lực (nếu có) để đẩy nước ra thật nhiều trước khi sấy ấm.
Giữ khô sau khi tắm
- Đệm, chăn của chó phải khô; nếu không giặt được thì phơi dưới máy hút ẩm, sấy bằng máy sấy quần áo nếu có.
- Kê đệm lên cao khỏi sàn gạch đang rịn nước.
- Lau sàn khu chó ở bằng khăn khô nhiều lần trong ngày nồm.
- Kiểm tra kẽ ngón chân, nách hằng ngày: ẩm, đỏ, có mùi là dấu hiệu cần lau khô kỹ hơn và theo dõi.
Giãn lịch tắm, tăng lịch chải
Trong những tuần nồm, có thể giãn lịch tắm toàn thân, thay bằng chải hằng ngày và lau cục bộ những chỗ bẩn. Một con chó lông dài được chải đều trong mùa nồm thường ít bết hơn một con được tắm dày mà sấy không tới.
Mùa mưa miền Nam: chú ý bàn chân và bụng
Ở miền Nam mùa mưa, chó đi dạo về thường ướt chân, bụng, có khi ướt cả người. Không cần tắm toàn thân sau mỗi lần dính mưa. Lau bằng khăn ẩm nếu có bùn, rồi lau khô, đặc biệt là kẽ ngón và đệm chân, rồi sấy cục bộ bằng gió mát hoặc ấm nhẹ. Chó lông dài ở bụng có thể tỉa gọn vùng bụng và chân trong mùa mưa (việc tỉa có bài riêng ở danh mục cắt tỉa) để mau khô hơn. Nước mưa đọng trên đường đô thị có thể lẫn nhiều chất bẩn, lau sạch chân trước khi chó tự liếm.
Dấu hiệu chó bị lạnh hoặc da gặp vấn đề do ẩm
- Lạnh: run, co người, tìm chỗ nằm cuộn tròn, đi chậm, chân lạnh. Lau khô, sấy ấm, giữ trong phòng ấm. Chó run mãi không dứt, lờ đờ thì đi khám.
- Ẩm kéo dài: mùi chua, mùi hôi kiểu khăn ẩm từ lông; liếm hoặc gặm kẽ ngón; da đỏ ở nách, bẹn; mảng lông ướt dính, da bên dưới đỏ ướt.
- Da khô mùa rét: vảy gàu nhỏ, lông xơ, gãi nhẹ. Thường đỡ khi giãn lịch tắm và dùng sản phẩm dịu.
Bắt tay làm
Bảng kiểm tắm mùa lạnh, mùa nồm
- Xem dự báo: chọn ngày ít rét, ít nồm nhất trong tuần.
- Tắm buổi trưa hoặc đầu chiều.
- Đóng cửa, chặn gió lùa, làm ấm hoặc hút ẩm phòng trước.
- Chải xong trước khi đụng nước.
- Gội một lượt, xả kỹ, thấm khăn ngay.
- Sấy liền, sấy tới da; kiểm nách, bẹn, kẽ ngón.
- Đệm nằm khô, kê cao; chó nghỉ trong phòng ấm hoặc phòng khô.
Lịch gợi ý cho chó lông dài mùa đông miền Bắc
- Hằng ngày: chải 5–10 phút, lau chân.
- Hằng tuần: chải kỹ tới da, lau vùng vệ sinh.
- Ba đến năm tuần: tắm toàn thân vào ngày ấm, sấy kỹ (tham khảo, tuỳ độ bẩn).
Khi nào cần người chuyên
Chó lông kép cỡ lớn giữa mùa đông, hoặc khi nhà không có máy sấy đủ mạnh, là trường hợp nên đi groomer: tiệm có phòng kín, máy thổi lực, rút ngắn thời gian chó bị ướt. Hỏi tiệm cách giữ ấm cho chó sau khi về.
Đi bác sĩ thú y khi chó run kéo dài, lờ đờ sau tắm; khi thấy da đỏ ướt, mùi hôi, rụng lông thành mảng trong mùa nồm; hoặc khi chó liếm gặm kẽ chân liên tục. Những dấu hiệu này có thể là nấm hoặc viêm da, cần khám để điều trị đúng.
Câu hỏi thường gặp
Mùa đông có nên tắm cho chó không?
Vẫn tắm được, nhưng nên giãn lịch, tắm vào giờ ấm, trong phòng kín gió và sấy khô tận da ngay sau đó. Giữa các lần tắm thì chải và lau cục bộ.
Trời nồm tắm chó bao lâu thì khô?
Lâu hơn hẳn ngày khô, vì không khí rất ẩm. Không nên để chó tự khô ngày nồm; cần sấy tới chân lông, đóng cửa và hút ẩm phòng nếu có thể.
Chó bị lạnh sau khi tắm phải làm sao?
Lau khô, sấy ấm, cho chó nằm ở chỗ ấm không gió lùa. Nếu chó run mãi không dứt, lờ đờ hoặc bỏ ăn, nên đưa đi khám.
Chó đi mưa về có cần tắm không?
Thường không cần tắm toàn thân. Lau sạch bùn đất ở chân, bụng, rồi lau và sấy khô kẽ ngón, đệm chân. Chỉ tắm khi chó bị ướt và bẩn toàn thân.
Có nên mặc áo cho chó sau khi tắm mùa đông?
Có thể mặc áo vải mỏng cho chó nhỏ, lông ngắn hoặc chó già, nhưng chỉ khi lông đã khô hoàn toàn. Mặc áo lên lông ẩm sẽ giữ ẩm sát da.
