Chải lông hằng ngày giúp chó mèo bớt rối, bớt rụng lông khắp nhà và giữ da thoáng, vì mỗi lần chải lấy đi lông chết, bụi và kéo lớp dầu tự nhiên từ chân lông ra ngọn. Với lông dài, lông xoăn và lông kép, chải đều là cách duy nhất ngăn lông bết từ khi nó còn là vài sợi xoắn nhỏ. Với lông ngắn, vài phút chải mỗi ngày vẫn có ích: đó là lúc chủ sờ được khắp người thú cưng và phát hiện sớm ve, cục u hay vết đỏ trên da.
Chải lông làm được những gì
Ngăn rối từ gốc
Lông rối không hình thành trong một ngày. Nó bắt đầu từ vài sợi lông chết rụng ra nhưng vẫn mắc lại trong bộ lông, quấn vào sợi sống bên cạnh. Ma sát từ vòng cổ, dây yếm, việc nằm nghiêng, gãi, hay một lần ướt mưa không sấy, khiến những sợi đó xoắn chặt hơn. Sau vài ngày, cụm lông thành nút; sau vài tuần, nút thành mảng bết sát da. Chải hằng ngày gỡ những sợi chết ngay ở giai đoạn đầu, khi chỉ cần một lượt lược là xong.
Giảm lông rụng trong nhà
Lông chết đằng nào cũng rụng. Câu hỏi chỉ là nó rụng vào lược hay rụng lên sofa, quần áo, bát nước. Chải đều không làm chó mèo rụng ít đi, nhưng gom lông chết lại một chỗ để vứt.
Giữ da và lông khoẻ
Chải kích thích nhẹ bề mặt da và phân bố lớp dầu tự nhiên dọc sợi lông, giúp lông bóng hơn. Lớp lông thoáng cũng khô nhanh sau khi ướt, ít giữ ẩm sát da, điều quan trọng trong khí hậu nóng ẩm.
Một lần khám sức khoẻ nhỏ mỗi ngày
Khi chải, bàn tay và mắt đi qua mọi vùng cơ thể. Đó là lúc thấy ve bám sau tai, bọ chét ở gốc đuôi, vảy gàu, mảng rụng lông, cục u mới, vết xước. Phát hiện sớm thì đi khám sớm. Ở mèo, chải đều còn giúp giảm lượng lông mèo nuốt vào khi tự liếm, phần này có bài riêng ở danh mục chăm lông mèo.
Gắn bó và tập quen được chạm
Những buổi chải ngắn, nhẹ nhàng giúp chó mèo quen với việc bị cầm chân, lật tai, chạm bụng. Một con thú quen được chạm sẽ dễ dàng hơn nhiều khi đi tiệm, khi cắt móng, khi bác sĩ thú y khám.
Kiểu lông quyết định cách chải
Không phải con nào cũng chải giống nhau. Dưới đây là cách nhìn tổng quát; mỗi kiểu lông có bài kỹ hơn trong danh mục này.
| Kiểu lông | Ví dụ | Mục tiêu khi chải | Dụng cụ thường dùng |
|---|---|---|---|
| Ngắn, sát | Pug, chó ta lông mượt, mèo ta lông ngắn | Lấy lông chết, làm bóng | Găng hoặc bàn chải cao su, bàn chải lông mềm |
| Dài, mềm | Shih tzu, maltese, mèo Ba Tư | Gỡ rối tới da, giữ lông thẳng | Lược slicker, lược răng kim loại |
| Xoăn, mọc liên tục | Poodle, bichon | Ngăn lông chết kẹt trong lọn xoăn | Lược slicker, lược răng |
| Kép | Phốc sóc, golden, husky, corgi, mèo Anh lông dài | Lấy lông tơ chết lớp dưới | Lược cào lông tơ, slicker, lược răng |
| Cứng | Schnauzer, terrier lông cứng | Giữ lông gọn, gỡ phần râu, chân | Lược răng, slicker nhỏ |
Chọn và bảo quản lược là chủ đề của danh mục dụng cụ grooming. Ở đây chỉ cần nhớ một điều: lược răng kim loại là dụng cụ kiểm tra. Bàn chải chỉ lướt qua mặt lông, còn lược răng phải đi trơn tru từ da ra ngọn ở mọi chỗ thì mới gọi là chải xong.
Cách chải cơ bản cho người mới
- Chọn lúc thú đang thư thái: sau khi đi dạo, sau khi chơi, không phải lúc đang đói hay đang hăng.
- Chỗ ngồi chắc chắn: chó nhỏ, mèo đặt trên bàn có tấm chống trượt hoặc trên đùi; chó lớn cho nằm trên thảm.
- Bắt đầu ở vùng dễ: lưng, vai, sườn, những chỗ thú ít nhạy cảm. Để chân, bụng, đuôi, mặt cho sau.
- Chải xuôi chiều lông trước, nhẹ tay. Với lông dài, giữ phần lông ở gốc bằng tay kia để lược không giật vào da.
- Kiểm tra bằng lược răng. Chỗ nào lược vướng, quay lại chỗ đó gỡ từ ngọn vào gốc.
- Kết thúc khi thú còn vui, kèm lời khen hoặc miếng thưởng nhỏ.
Lực tay
Lược slicker có răng kim mảnh, ấn mạnh và chải đi chải lại một chỗ có thể làm trầy đỏ da. Lực đúng là lực có thể chải trên mu bàn tay mình mà không thấy rát. Lông dài và xoăn cần chải sâu tới da, nhưng sâu không có nghĩa là mạnh: chải theo từng lớp nhỏ, vạch lông ra để lược chạm gốc, là kỹ thuật chải lớp có bài riêng.
Mỗi ngày bao lâu là đủ
Với phần lớn chó mèo nuôi trong nhà, vài phút mỗi ngày cộng một buổi kỹ hơn mỗi tuần là đủ để không có rối. Tham khảo:
- Lông ngắn: 2–5 phút, vài lần một tuần cũng được.
- Lông dài, xoăn: 5–15 phút mỗi ngày; một buổi kỹ 20–30 phút mỗi tuần.
- Lông kép: 5–10 phút mỗi ngày; mùa thay lông có thể cần lâu hơn.
Lịch chi tiết theo kiểu lông nằm ở bài cuối của danh mục. Điều quan trọng hơn con số là tính đều đặn: năm phút mỗi ngày tốt hơn một giờ mỗi tuần, vì rối được gỡ khi còn nhỏ, và thú quen với nhịp chải ngắn hơn là một buổi kéo dài.
Những hiểu lầm hay gặp
- "Lông ngắn thì không cần chải." Lông ngắn vẫn rụng, vẫn có lông chết; chải giúp bớt lông trong nhà và giữ da sạch.
- "Mèo tự liếm là đủ." Mèo lông ngắn khoẻ mạnh tự chăm khá tốt, nhưng mèo lông dài, mèo già, mèo béo thường không tự chăm đủ.
- "Lông đã mượt mặt ngoài là chải xong." Rối hay nằm ở lớp sát da. Chỉ lược răng chạm da mới biết.
- "Chải nhiều làm rụng lông." Chải lấy ra lông đã chết. Lông sống không rơi vì được chải nhẹ đúng cách.
- "Cạo trọc để khỏi phải chải." Với chó lông kép, cạo trọc có thể làm lông mọc lại xấu và mất chức năng cách nhiệt; với lông dài, cạo chỉ dời vấn đề lại vài tháng.
Bắt tay làm
Dụng cụ tối thiểu
- Một lược hoặc bàn chải hợp kiểu lông (xem bảng ở trên).
- Một lược răng kim loại để kiểm tra.
- Một tấm chống trượt hoặc khăn để thú đứng, ngồi chắc.
- Vài miếng thưởng nhỏ.
Bảng kiểm buổi chải hằng ngày
- Lưng, vai, sườn: chải xuôi.
- Ngực, cổ, chỗ đeo vòng cổ: tháo vòng, chải.
- Sau tai, nách, bụng, đuôi: những vùng khó, có bài riêng.
- Lược răng đi qua toàn thân.
- Nhìn da: ve, bọ chét, đỏ, vảy, cục u.
- Gom lông trên lược, vứt; rửa lược định kỳ.
Khi nào cần người chuyên
Gọi groomer khi đã có mảng bết lớn sát da, khi thú lông kép vào mùa thay lông mà ở nhà không xuể, hoặc khi muốn được hướng dẫn cách chải phù hợp với kiểu lông và kiểu tỉa hiện tại.
Gặp bác sĩ thú y khi lúc chải phát hiện ve, bọ chét, da đỏ, vảy dày, mảng rụng lông, cục u mới, hoặc khi thú đau, kêu, né tránh dữ dội ở một vùng nhất định. Lông xơ, thiếu bóng dù chải đều cũng có thể liên quan khẩu phần hay sức khoẻ chung, nên hỏi bác sĩ thú y.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chải lông cho chó mỗi ngày không?
Nên, nhất là với chó lông dài, lông xoăn và lông kép. Vài phút mỗi ngày giúp gỡ rối khi còn nhỏ, giảm lông rụng trong nhà và là dịp kiểm tra da. Chó lông ngắn có thể chải vài lần mỗi tuần.
Mèo có cần chải lông không?
Mèo lông ngắn khoẻ mạnh tự chăm khá tốt nhưng vẫn có lợi khi được chải, đặc biệt vào mùa rụng lông. Mèo lông dài, mèo già hoặc béo thì rất cần chải đều vì chúng không tự chăm đủ.
Chải lông có làm chó rụng lông nhiều hơn không?
Không. Chải chỉ lấy ra những sợi lông đã chết, vốn sẽ rụng ra khắp nhà nếu không chải. Lông sống không rụng vì được chải nhẹ đúng cách.
Làm sao biết đã chải lông xong?
Lấy lược răng kim loại chải từ da ra ngọn ở mọi vùng: lược đi trơn tru, không vướng ở đâu là xong. Mặt lông mượt chưa chắc đã hết rối ở lớp sát da.
Chải lông bao lâu mỗi lần là đủ?
Với chó mèo nuôi trong nhà, thường từ vài phút đến khoảng mười lăm phút mỗi ngày tuỳ kiểu lông, cộng một buổi kỹ hơn mỗi tuần. Đều đặn quan trọng hơn thời gian dài.
