Tiệm spa thú cưng làm đúng quy trình thì an toàn, nhưng có ba điểm rủi ro mà chủ nuôi nên biết để hỏi: lồng sấy hoặc hộp sấy có nhiệt khi không có người canh có thể gây sốc nhiệt; thú bị để một mình trên bàn cao khi còn đeo dây giữ có thể ngã hoặc bị treo cổ; và thú trượt chân, giãy trong bồn tắm, dưới lưỡi tông đơ, kéo có thể bị thương. Những tai nạn như vậy đã xảy ra trên thế giới và là lý do các hiệp hội grooming nhấn mạnh một nguyên tắc chung: không bao giờ để thú một mình ở nơi có thể gây nguy hiểm.
Bảng rủi ro chính trong tiệm grooming
| Rủi ro | Xảy ra khi | Cách tiệm tốt phòng tránh |
|---|---|---|
| Sốc nhiệt | Lồng sấy, hộp sấy có nhiệt, phòng nóng, thú bị bỏ quên | Sấy tay hoặc gió mát, có người canh, hẹn giờ, phòng thoáng mát |
| Ngã bàn, treo cổ | Thú đeo dây cổ trên bàn mà người làm rời đi | Không rời tay khi thú trên bàn; tháo dây và bế xuống khi phải đi |
| Trượt ngã trong bồn | Đáy bồn trơn, thú bị buộc trong bồn không người canh | Tấm chống trượt, luôn có người ở cạnh |
| Vết rát, vết cắt | Lưỡi nóng, lưỡi răng thưa trên da lỏng, kéo cắt lông bết | Lưỡi đúng loại, kiểm nhiệt lưỡi, cạo lông bết bằng tông đơ |
| Chạy mất | Cửa mở thẳng ra đường, dây dắt lỏng | Lối vào hai lớp, kiểm tra vòng cổ khi nhận, trả |
| Lây bệnh, đánh nhau | Dụng cụ không khử khuẩn, thú lạ nhốt chung | Yêu cầu tiêm phòng, vệ sinh dụng cụ, lồng chờ riêng |
Lồng sấy và sốc nhiệt
Lồng sấy là lồng có máy thổi gió vào; hộp sấy là buồng kín có quạt và đèn. Rủi ro không nằm ở cái lồng, mà ở nhiệt trong không gian kín cộng với việc không ai nhìn. Một con chó mũi tẹt trong buồng kín gió nóng có thể chuyển từ thở nhanh sang suy hô hấp trong thời gian không dài.
Ai có nguy cơ cao
- Chó mũi tẹt: pug, bulldog, shih tzu, bắc kinh; mèo mặt tẹt như mèo Ba Tư.
- Thú già, thú béo, thú có bệnh tim, bệnh hô hấp.
- Thú con, thú rất nhỏ.
- Thú đang sợ hãi: thở gấp vì sợ cộng với nóng.
Dấu hiệu sốc nhiệt cần biết
Thở hổn hển dồn dập, lưỡi và nướu đỏ sẫm hoặc tím tái, chảy dãi nhiều, lừ đừ, loạng choạng, nôn, mèo thở bằng miệng. Khi đó phải dừng sấy ngay, đưa thú ra chỗ thoáng mát, làm mát cơ thể bằng nước mát (không dùng nước đá), quạt gió, và đưa đến bác sĩ thú y ngay, vì tổn thương bên trong có thể tiếp diễn dù bên ngoài trông đã đỡ.
Ở Việt Nam, mùa hè nhiệt độ phòng đã cao. Một tiệm không có điều hoà hay thông gió tốt mà vẫn dùng sấy có nhiệt trong buồng kín là điều đáng hỏi lại.
Bàn cao và dây giữ
Dây giữ trên bàn grooming giúp thú đứng yên đúng tư thế; nó an toàn khi có người ngay bên cạnh. Tai nạn xảy ra trong khoảnh khắc người làm quay đi lấy khăn, ra mở cửa, nghe điện thoại: thú nhảy xuống, cổ còn trong vòng dây, thân treo bên mép bàn. Đó là lý do quy tắc không có ngoại lệ trong ngành là: thú còn trên bàn thì tay người còn trên thú.
Tiệm tốt còn có những thói quen khác:
- Dụng cụ bày sẵn trong tầm tay trước khi đặt thú lên bàn.
- Dây cổ chùng nhẹ, có khoá nhả nhanh; dùng thêm dây đỡ bụng thay vì kéo căng dây cổ.
- Thú khó thở, chó có vấn đề khí quản không dùng dây cổ.
- Bàn nâng hạ hạ thấp khi đưa chó lớn lên xuống, thay vì để chó nhảy.
Chi tiết về loại bàn và dây giữ có ở danh mục dụng cụ grooming.
Bồn tắm, tông đơ, kéo
Bồn tắm
Đáy bồn trơn khi có dầu gội. Thú trượt, hoảng, va vào thành bồn. Tấm chống trượt là món phải có. Thú được móc dây trong bồn thì người làm không rời đi; thú buộc trong bồn có nước, giãy ngã mà không có ai là tình huống nguy hiểm. Nước dội thẳng vào tai, mũi cũng là nguồn khó chịu và có thể góp phần gây vấn đề tai.
Tông đơ
Vết rát do lưỡi nóng hoặc cạo sát ở vùng da mỏng là tổn thương hay gặp nhất sau grooming. Lưỡi răng thưa trên da lỏng ở nách, bẹn, mép tai có thể kẹp và rách da. Groomer cẩn thận kiểm nhiệt lưỡi thường xuyên, căng da khi cạo vùng nếp gấp, và chọn lưỡi răng đều cho vùng nhạy cảm.
Kéo
Vết cắt bằng kéo hay xảy ra khi cắt lông bết sát da: da bị kéo lên theo khối lông, lưỡi kéo cắt vào nếp da. Đây là lý do lông bết sát da nên được cạo bằng tông đơ chứ không cắt bằng kéo. Quanh mắt, groomer dùng kéo đầu tròn và giữ mũi kéo hướng ra xa mắt.
Cửa ra vào, lồng chờ và lây bệnh
- Lối vào hai lớp: cửa ngoài và rào trong, để thú không lao thẳng ra đường khi có khách mở cửa.
- Kiểm tra vòng cổ, dây dắt lúc nhận và lúc trả: vòng lỏng thì thú tuột ra rất nhanh.
- Lồng chờ riêng, có nước, thoáng mát; không nhốt chung thú lạ với nhau.
- Tiêm phòng và vệ sinh: tiệm yêu cầu sổ tiêm, khử khuẩn bàn, bồn, dụng cụ giữa các con, tách thú có dấu hiệu bệnh da.
Bắt tay làm
Chủ nuôi không đứng trong tiệm suốt buổi, nhưng có thể giảm rủi ro bằng vài việc:
- Hỏi thẳng: tiệm sấy bằng gì, có để thú một mình trong lồng sấy hay trên bàn không.
- Báo rõ thú thuộc nhóm nguy cơ: mũi tẹt, già, bệnh tim, hô hấp, động kinh.
- Yêu cầu sấy tay, gió mát cho thú thuộc nhóm nguy cơ.
- Cung cấp số điện thoại luôn nghe được, dặn tiệm gọi khi có bất thường.
- Đón đúng giờ, không để thú chờ lâu.
- Kiểm tra thú khi đón theo bảng kiểm ở bài đón thú về sau spa.
Khi nào cần người chuyên
Sau buổi grooming, nếu thú có dấu hiệu khó thở, lừ đừ bất thường, nôn, đi loạng choạng, ho, đau cổ, đi khập khiễng, hoặc có vết cắt, vết rát sâu, chảy máu: đưa ngay đến bác sĩ thú y và báo cho tiệm. Ghi lại thời điểm, chụp ảnh vết thương, giữ thông tin liên lạc với tiệm. Với các dấu hiệu sốc nhiệt, đừng chờ xem có đỡ không.
Câu hỏi thường gặp
Tiệm spa thú cưng có an toàn không?
Phần lớn an toàn khi tiệm tuân thủ quy trình: không để thú một mình trên bàn hay trong lồng sấy có nhiệt, sấy cẩn thận với thú nguy cơ cao, dùng tấm chống trượt, khử khuẩn dụng cụ. Chủ nuôi nên hỏi trực tiếp những điểm này.
Lồng sấy có nguy hiểm cho chó không?
Lồng sấy có nhiệt mà không có người canh có thể gây sốc nhiệt, nhất là với chó mũi tẹt, thú già, thú có bệnh tim hay hô hấp. Dùng gió mát, có người theo dõi liên tục thì giảm rủi ro đáng kể.
Dấu hiệu chó bị sốc nhiệt khi sấy là gì?
Chó thở hổn hển dồn dập, lưỡi và nướu đỏ sẫm hoặc tím, chảy dãi nhiều, lừ đừ, loạng choạng hoặc nôn. Cần dừng sấy, làm mát bằng nước mát, quạt gió và đưa đến bác sĩ thú y ngay.
Vì sao chó bị đỏ da sau khi cắt tỉa ở tiệm?
Thường do lưỡi tông đơ nóng hoặc cạo quá sát ở vùng da mỏng như bụng, vùng vệ sinh, đùi trong. Đỏ nhẹ thường lặn sau một hai ngày; da trầy, rỉ dịch hoặc thú liếm liên tục thì nên đi khám.
Chó mũi tẹt đi spa cần lưu ý gì?
Báo tiệm rõ giống và tình trạng sức khoẻ, yêu cầu sấy tay bằng gió mát, không dùng lồng sấy có nhiệt, không kéo căng dây cổ và cho nghỉ giữa chừng. Đón thú ngay khi xong để tránh chờ lâu trong phòng nóng.
