Mùa thay lông là giai đoạn chó mèo rụng lông cũ hàng loạt để mọc lông mới, thường rõ nhất khi thời tiết chuyển mùa, kéo dài vài tuần. Không ngăn được việc rụng, nhưng có thể gom lông chết vào lược thay vì để nó phủ khắp nhà: chải lấy lông tơ gần như mỗi ngày trong đợt cao điểm, một buổi tắm và sấy thổi mạnh để đẩy lông ra nhanh, dọn nhà đúng cách. Rụng đều khắp người là bình thường; rụng thành mảng hở da, kèm ngứa, đỏ, vảy thì cần đi khám.
Vì sao chó mèo thay lông
Ở nhiều loài thú có lông, chu kỳ thay lông chịu ảnh hưởng của độ dài ngày và nhiệt độ. Khi ngày dài ra và trời ấm lên, cơ thể bỏ bớt lớp lông tơ dày của mùa lạnh; khi ngày ngắn lại, lông tơ mới dày lên chuẩn bị cho mùa rét. Với chó mèo lông kép, hai đợt này thường rõ nhất, groomer hay gọi là lúc chó "xả lông" hay "thay áo".
Chó mèo sống trong nhà ở thành phố Việt Nam thì khác một chút. Đèn điện kéo dài "ngày", điều hoà làm phẳng nhiệt độ, và miền Nam không có mùa đông thật sự, nên nhiều con rụng lông rải rác quanh năm thay vì hai đợt rõ rệt. Miền Bắc, nơi có mùa đông lạnh và mùa hè nóng, chó mèo nuôi ngoài sân hay nửa trong nửa ngoài thường có đợt thay lông rõ hơn vào thời điểm chuyển mùa.
Ngoài mùa, chó mèo còn rụng lông khi nào
- Sau khi sinh con, trong thời gian nuôi con.
- Sau những đợt căng thẳng: chuyển nhà, đi xa, khám bệnh. Nhiều chủ mèo thấy mèo rụng lông rất nhiều ngay trên bàn khám, đây là phản ứng căng thẳng thường gặp ở mèo.
- Khi chó con chuyển từ lông con sang lông trưởng thành.
- Khi ốm, sau phẫu thuật hay sau một bệnh dài.
Giống nào rụng nhiều, giống nào rụng ít
| Nhóm | Ví dụ | Mùa thay lông trông thế nào |
|---|---|---|
| Lông kép dày | Husky, alaska, samoyed, phốc sóc, golden, corgi, becgie; mèo Anh, Maine Coon | Lông tơ ra thành từng búi, có khi trông như cả mảng lông đang tách khỏi thân |
| Lông ngắn có lông lót | Labrador, beagle, pug; mèo ta lông ngắn | Lông ngắn rơi khắp nơi, dính quần áo, ít thành búi |
| Lông dài một lớp, lông xoăn | Poodle, bichon, maltese, shih tzu | Ít thấy lông rơi trong nhà; lông chết kẹt lại trong bộ lông, dễ gây rối nếu không chải |
Chó lông xoăn hay được gọi là "không rụng lông". Thực ra lông vẫn có vòng đời và vẫn có sợi chết, chỉ là sợi chết mắc lại trong lọn xoăn thay vì rơi xuống sàn. Với những giống này, mùa thay lông không có nghĩa là nhà nhiều lông hơn, mà là nguy cơ rối cao hơn.
Chải trong đợt cao điểm
Trong vài tuần chó mèo xả lông mạnh, lịch chải bình thường không theo kịp. Một số điều chỉnh:
- Chải gần như mỗi ngày bằng lược cào lông tơ cho chó mèo lông kép, theo kỹ thuật ở bài chải lông kép.
- Chải ở ngoài trời hoặc chỗ dễ dọn, trải tấm vải hoặc giấy bên dưới. Lông tơ bay rất xa.
- Chia buổi ngắn. Lượng lông ra nhiều có thể khiến người chải muốn làm một lèo cho xong; thú thì không chịu được lâu như vậy. Mười đến mười lăm phút mỗi lần, nhiều lần trong tuần.
- Kiểm bằng lược răng ở quần sau, đuôi, cổ, sau tai, nơi lông tơ vón nhanh nhất.
- Đừng cào quá tay. Khi lược cào chỉ còn ra ít lông, chuyển vùng. Cào mãi một chỗ dễ làm đỏ da.
Một buổi tắm thổi lực
Tắm với dầu gội và dầu xả phù hợp, xả kỹ, rồi thổi bằng máy thổi lực là cách nhanh nhất để đẩy lông tơ ra. Nhiều tiệm grooming có dịch vụ riêng cho mùa thay lông. Nếu làm ở nhà, chải bớt lông trước khi tắm và sấy tới khô tận da; lông tơ dày ẩm lâu dễ gây mùi, nấm.
Mèo
Mèo tự liếm nuốt nhiều lông hơn trong mùa rụng. Chải đều giúp giảm lượng lông mèo nuốt vào. Mèo thường không thích buổi chải dài, nên chải ngắn, nhẹ, nhiều lần. Tắm mèo chỉ khi thật cần; chăm lông mèo có danh mục riêng.
Dọn nhà trong mùa lông bay
- Hút bụi sàn, sofa nhiều lần trong tuần; máy hút có đầu hút cho vải bọc giúp nhiều.
- Phủ tấm vải dễ giặt lên chỗ chó mèo hay nằm.
- Con lăn dính lông cho quần áo, rèm.
- Giặt đệm, chăn của thú thường xuyên hơn.
- Lau sàn bằng khăn ẩm gom lông tốt hơn chổi, chổi làm lông bay lên.
- Máy lọc không khí giúp bớt lông lơ lửng, có ích cho người nhạy cảm.
Người dễ dị ứng với chó mèo nên biết rằng các chất gây dị ứng chủ yếu nằm ở vảy da, nước bọt, không chỉ ở lông; chải và dọn giúp giảm bớt nhưng không loại bỏ hẳn. Việc chải nên giao cho người không dị ứng, làm ở ngoài phòng ngủ.
Rụng lông bình thường và rụng lông cần đi khám
| Thường là bình thường | Nên đưa đi khám |
|---|---|
| Rụng đều khắp người, lông mới mọc lên bên dưới | Rụng thành mảng hở da, vùng hói tròn |
| Da bên dưới hồng nhạt, sạch, không vảy | Da đỏ, có vảy, mụn, đóng mài, rỉ dịch |
| Không ngứa hoặc ngứa nhẹ khi lông tơ kẹt | Ngứa nhiều, liếm, cắn, gãi liên tục |
| Kéo dài vài tuần rồi giảm | Kéo dài nhiều tháng, ngày càng nặng |
| Thú ăn uống, sinh hoạt bình thường | Kèm mệt mỏi, uống nhiều nước, tăng cân bất thường, thay đổi hành vi |
| Rụng đối xứng hai bên theo mùa | Thấy ve, bọ chét, phân bọ chét (chấm đen nhỏ) khi chải |
Lông xơ, rụng nhiều mà không theo mùa cũng có thể liên quan khẩu phần hay sức khoẻ chung; đó là câu hỏi cho bác sĩ thú y, không nên tự đổi thức ăn hay mua sản phẩm bổ sung để thử.
Bắt tay làm
Kế hoạch cho đợt thay lông
- Khi thấy lông bắt đầu ra thành búi: tăng lịch chải lên gần như mỗi ngày.
- Tuần đầu: một buổi tắm, xả kỹ, sấy thổi lực (ở nhà hoặc tiệm).
- Trong đợt: chải 10–15 phút mỗi lần, kiểm quần sau, đuôi, cổ.
- Dọn nhà theo lịch: hút bụi, giặt đệm.
- Ghi lại thời điểm bắt đầu và kết thúc đợt để năm sau chuẩn bị sớm.
Dụng cụ tối thiểu
Lược cào lông tơ, lược slicker, lược răng kim loại, con lăn dính lông, một tấm vải trải khi chải.
Khi nào cần người chuyên
Groomer giúp nhiều nhất trong đợt cao điểm với chó lông kép cỡ lớn: tắm, thổi lực và chải lông tơ một buổi có thể bằng cả tuần chải tay. Hỏi tiệm về cách họ sấy và có dùng nhiệt hay không.
Đưa đến bác sĩ thú y khi rụng lông thành mảng, kèm ngứa, da tổn thương, ký sinh trùng, hoặc khi rụng nhiều bất thường kèm thay đổi sức khoẻ. Chụp ảnh vùng rụng và ghi lại thời điểm bắt đầu giúp bác sĩ đánh giá nhanh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Chó rụng lông nhiều có sao không?
Rụng nhiều, đều khắp người trong mùa thay lông là bình thường, nhất là ở chó lông kép. Nếu rụng thành mảng hở da, kèm ngứa, đỏ hay vảy, hoặc kéo dài nhiều tháng thì nên đưa đi khám.
Mùa thay lông của chó kéo dài bao lâu?
Đợt cao điểm thường kéo dài vài tuần, tuỳ giống và tuỳ con. Chó sống trong nhà có điều hoà có thể rụng rải rác quanh năm thay vì thành đợt rõ rệt.
Làm sao giảm lông chó mèo rụng trong nhà?
Chải gần như mỗi ngày trong mùa rụng, cân nhắc một buổi tắm và sấy thổi lực, giặt đệm thường xuyên và hút bụi, lau sàn bằng khăn ẩm. Không ngăn được việc rụng, nhưng gom lông vào lược thay vì để rơi khắp nhà.
Chó poodle có rụng lông không?
Có, nhưng lông chết mắc lại trong lọn xoăn thay vì rơi xuống sàn. Vì vậy poodle trông như ít rụng nhưng lại dễ rối nếu không được chải tới da đều đặn.
Vì sao mèo rụng lông nhiều khi đi khám bệnh?
Mèo căng thẳng thường rụng lông nhiều đột ngột, gặp rất phổ biến khi đi khám hay đi xa. Đây là phản ứng tạm thời; nếu mèo rụng nhiều kéo dài ở nhà thì nên hỏi bác sĩ thú y.
