Có nên tắm cho mèo và tắm thế nào để mèo đỡ sợ, đỡ cào

Phần lớn mèo khoẻ mạnh không cần tắm định kỳ: chúng tự liếm sạch, và mỗi lần tắm là một lần căng thẳng cho cả mèo lẫn người. Chỉ nên tắm mèo khi thật cần: lông dính chất bẩn hay chất độc, phân dính quanh hậu môn, mèo già hoặc béo không tự làm sạch được, mèo không lông, hoặc khi bác sĩ thú y yêu cầu. Muốn tắm ít bị cào, hãy chuẩn bị mọi thứ trước, cắt móng từ hôm trước, chải gỡ rối khi lông còn khô, dùng nước ấm mực thấp, không dội nước lên đầu, và có người phụ.

Khi nào nên tắm, khi nào không

Với nhiều tình huống, làm sạch cục bộ là đủ: lau phần lông bẩn bằng khăn ẩm nước ấm, gội riêng vùng quần sau, thay vì tắm cả người.

Trường hợp khẩn cấp: lông dính chất độc

Mèo dính dầu máy, sơn, hoá chất tẩy rửa, tinh dầu, hay phấn hoa loa kèn (phấn hoa nhiều loài lily rất độc với mèo) thì vấn đề không phải là sạch đẹp mà là ngộ độc khi mèo liếm. Ngăn mèo liếm ngay, gọi bác sĩ thú y để được hướng dẫn, đừng dùng dung môi, xăng, dầu hoả hay chất tẩy để rửa. Với nhiều chất, bác sĩ sẽ muốn khám trực tiếp.

Chuẩn bị trước buổi tắm

Hôm trước

• Cắt móng nếu mèo đã quen cắt móng. Móng ngắn giảm đáng kể vết cào. Cắt từ hôm trước để mèo không bị dồn hai việc khó chịu vào một lúc.
• Chải gỡ hết rối khi lông còn khô. Lông rối gặp nước sẽ co lại, chặt hơn, gần như không gỡ được nữa. Với mèo lông dài, đây là bước quan trọng nhất.

Ngay trước khi tắm

• Phòng ấm, kín gió. Mùa rét miền Bắc phải sưởi phòng tắm trước.
• Chậu hoặc bồn rửa có tấm lót chống trượt, để mèo có chỗ bám chân. Mèo hoảng nhất khi chân trượt.
• Nước ấm vừa, thử bằng cổ tay thấy ấm dễ chịu chứ không nóng. Mực nước thấp, chỉ tới khoảng bụng mèo hoặc thấp hơn.
• Dầu gội dành riêng cho mèo, đã pha loãng sẵn trong ca. Không dùng dầu gội người, dầu gội chó (nhiều loại trị ve cho chó gây ngộ độc nặng cho mèo), xà phòng rửa bát, sản phẩm có tinh dầu.
• Ca múc nước hoặc vòi sen tay để áp lực nhỏ, bông, khăn mặt mềm, hai ba khăn tắm lớn.
• Một người phụ. Người tắm mặc áo dài tay.

Tắm từng bước

1. Đặt mèo vào chậu khi chậu đã có sẵn chút nước. Tiếng nước chảy mạnh từ vòi làm nhiều mèo hoảng; có nước sẵn thì êm hơn.
2. Giữ mèo nhẹ nhàng: một tay đỡ ngực trước, tay kia đặt nhẹ lên lưng hoặc vai. Không túm gáy, không đè mạnh. Hướng dẫn chăm mèo nhẹ nhàng của các hội thú y mèo hiện nay khuyên tránh túm gáy.
3. Làm ướt từ cổ xuống đuôi bằng ca hoặc vòi sen áp lực nhỏ, đặt sát người mèo để nước chảy theo lông, không phun từ xa. Lông mèo, nhất là lông dài, cần thời gian để thấm nước tới da.
4. Thoa dầu gội đã pha loãng, xoa theo chiều lông, không vò mạnh gây rối. Chú ý quần sau, bụng, gốc đuôi.
5. Không đổ nước lên đầu. Mặt và đầu lau bằng khăn ẩm nước ấm, không dầu gội. Tránh để nước vào tai, mũi, mắt.
6. Xả thật kỹ, lâu gấp đôi thời gian gội. Dầu gội còn sót lại khiến da ngứa, lông bết, và mèo sẽ liếm phải. Xả tới khi vuốt lông thấy "kêu", không còn nhờn trơn.
7. Ép bớt nước bằng tay theo chiều lông, rồi quấn mèo trong khăn tắm lớn, thấm (không chà xát).

Cả quá trình, với mèo lông ngắn hợp tác, nên gói trong vài phút. Nếu mèo vùng vẫy dữ dội, kêu gào, cố cắn, hãy dừng. Lau sạch vùng cần thiết bằng khăn ẩm và để lần khác hoặc nhờ người chuyên.

Làm khô: phần quyết định

Mèo ướt dễ bị lạnh, và lông dài để khô tự nhiên trong thời tiết ẩm dễ rối, dễ có mùi, tạo điều kiện cho nấm. Thấm khô bằng hai ba khăn liên tiếp, sau đó:

• Mèo lông ngắn: có thể để khô trong phòng ấm, kín gió, có chỗ nằm khô ráo.
• Mèo lông dài: cần sấy. Dùng máy sấy ở chế độ nhẹ, ấm, không nóng, để xa người mèo và hướng luồng gió theo chiều lông. Vừa sấy vừa chải bằng lược răng thưa để lông tách sợi, khô tới chân.

Không hướng máy sấy vào mặt mèo. Luôn để tay mình trong luồng gió để cảm nhận nhiệt. Nhiều mèo sợ tiếng máy sấy; có thể bật máy ở phòng bên trước cho quen, hoặc sấy từng vùng ngắn rồi nghỉ. Không đặt mèo vào lồng có máy sấy thổi vào mà không có người theo dõi liên tục.

Những cách làm sạch không cần tắm

• Khăn ẩm nước ấm: lau vùng bẩn theo chiều lông, rồi lau lại bằng khăn khô.
• Khăn lau dành cho thú cưng không mùi: tiện cho vùng hậu môn, bàn chân. Tránh loại có hương liệu, tinh dầu.
• Bọt gội khô dành riêng cho mèo: dùng được với vùng nhỏ, chọn loại ghi rõ dành cho mèo.
• Chải kỹ: rất nhiều "lông bẩn" thật ra là lông chết bết lại, chải sạch là đủ.

Bắt tay làm

Bảng kiểm trước khi tắm mèo:

1. Có thật cần tắm không, hay làm sạch cục bộ là đủ?
2. Móng đã cắt, lông đã chải hết rối khi còn khô.
3. Phòng ấm, chậu có lót chống trượt, nước ấm mực thấp.
4. Dầu gội cho mèo đã pha loãng; khăn, ca, bông đặt sẵn trong tầm tay.
5. Có người phụ; người tắm mặc áo dài tay.
6. Máy sấy (nếu mèo lông dài) đã thử nhiệt và để sẵn.

Tần suất tham khảo: mèo khoẻ lông ngắn có thể cả đời không cần tắm hoặc vài lần khi cần; mèo lông dài khó giữ sạch quần sau có thể cần gội cục bộ thường hơn; mèo không lông cần làm sạch da theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc người nuôi giống có kinh nghiệm.

Khi nào cần người chuyên

Nhờ groomer có kinh nghiệm với mèo khi: mèo lông dài cần tắm và sấy kỹ; lông đã bết trước khi tắm; mèo phản ứng mạnh mà vẫn cần làm sạch. Hỏi tiệm có khu riêng cho mèo không, sấy bằng cách nào. Đưa đến bác sĩ thú y khi: mèo dính chất độc hay hoá chất; da có vết đỏ, vảy, mảng rụng lông; mèo quá hoảng sợ tới mức có nguy cơ tự làm mình bị thương. Việc dùng thuốc an thần để làm sạch chỉ do bác sĩ thú y quyết định.