Mèo Ba Tư, mèo Anh lông dài và mèo lai lông dài cần được chải mỗi ngày, mỗi lần năm đến mười phút, bằng lược kim loại răng thưa trước rồi răng dày sau, chải từng lớp tới sát da chứ không chỉ vuốt mặt ngoài. Những vùng phải ưu tiên là nách, bụng, quần sau, sau tai và cổ, nơi lông cọ xát và dễ kết thành cục nhất. Chải đều đặn như vậy thì hiếm khi phải cạo vì bết.
Vì sao mèo lông dài phải chải mỗi ngày
Bộ lông của mèo Ba Tư được lai tạo để dài và dày hơn nhiều so với mèo hoang tổ tiên. Lớp lông dưới mềm, mịn như bông, xen giữa những sợi lông dài hơn. Khi lông rụng, sợi chết không rơi ra ngay mà mắc lại giữa các sợi khác. Chỉ vài ngày không chải là những sợi chết ấy quấn vào nhau ở chân lông, bắt đầu thành nút nhỏ, rồi thành mảng.
Lưỡi mèo không gỡ nổi khối lông dày như vậy. Ngược lại, mèo lông dài tự liếm còn nuốt nhiều lông hơn mèo lông ngắn. Đó là lý do việc chải là phần bắt buộc khi nuôi mèo lông dài, không phải tuỳ chọn làm đẹp.
Mèo Anh lông dài có lông dày, đứng hơn mèo Ba Tư một chút, đôi khi dễ chải hơn, nhưng vẫn cần chải thường xuyên. Mèo lai lông dài thì mỗi con mỗi khác: có con lông mượt ít rối, có con lông bông dễ kết.
Dụng cụ
- Lược kim loại răng thưa – răng dày: dụng cụ chính. Đầu răng thưa gỡ và tách lông, đầu răng dày kiểm tra lại sát da. Răng nên bo tròn đầu.
- Lược slicker loại mềm: kim nhỏ, dùng nhẹ tay để làm bồng và lấy lông rụng ở lớp ngoài. Ấn mạnh có thể làm xước da mèo, vốn mỏng.
- Lược răng thật dày cỡ nhỏ: cho mặt, quanh mắt, dưới cằm.
- Khăn mềm để mèo nằm.
Không cần nhiều. Phần lớn groomer mèo làm gần như mọi việc với một cây lược kim loại tốt. Phần chọn dụng cụ chi tiết được viết riêng ở danh mục dụng cụ grooming.
Kỹ thuật chải từng lớp
Chải từng lớp (line combing) là cách groomer chải mèo lông dài để chắc chắn lược đã đi tới da ở mọi chỗ.
- Bắt đầu ở vùng dễ: lưng, hai bên sườn, nơi mèo thích được vuốt.
- Lấy tay vén lông ngược lên tạo thành một đường ngôi, để lộ một dải da nhỏ.
- Chải phần lông nằm dưới đường ngôi từ chân lông ra ngọn, theo chiều mọc, từng nhúm nhỏ.
- Vén xuống thêm một lớp mỏng, chải tiếp. Lặp lại tới hết vùng.
- Kiểm tra bằng đầu răng dày: lược phải đi trơn từ da ra ngọn. Kẹt ở đâu là có rối ở đó.
Khi gặp nút rối, đừng kéo lược qua. Giữ phần lông giữa nút và da bằng ngón tay để da không bị kéo, rồi gỡ từ ngọn vào dần bằng đầu răng lược hoặc ngón tay. Nút cứng không gỡ được thì để đó, xem bài về lông mèo bết.
Những vùng khó và cách xử lý
| Vùng | Vì sao dễ rối | Cách chải |
|---|---|---|
| Nách | Chân trước cọ xát liên tục khi đi | Nâng nhẹ chân trước lên, chải từng chút bằng lược nhỏ |
| Bụng | Mèo nằm nhiều, lông mảnh, mèo không thích bị chạm | Chải khi mèo nằm nghiêng, chia thành nhiều lần ngắn |
| Quần sau (lông đùi sau) | Dài, dày, dễ dính phân | Chải từ dưới lên từng lớp, kiểm tra gốc đuôi |
| Sau tai, cổ | Mèo gãi, vòng cổ cọ xát | Lược răng dày, nhẹ tay |
| Ngực, bờm cổ | Lông dày, dài nhất | Chải từng lớp từ cằm xuống |
| Đuôi | Mèo không thích bị kéo | Chia đôi lông đuôi theo đường giữa, chải hai bên ra ngoài |
Không nhất thiết làm hết các vùng trong một lần. Một cách bền vững là chia lịch: hôm nay lưng và sườn kỹ, hôm sau bụng và nách, hôm kia quần sau và đuôi, vùng lưng thì lướt qua mỗi ngày.
Mặt và vùng vệ sinh
Mèo Ba Tư có mặt ngắn, chảy nước mắt nhiều, lông quanh mắt hay bết vệt nâu. Việc lau mặt hằng ngày được viết riêng trong danh mục này. Khi chải mặt, dùng lược nhỏ răng dày, chải nhẹ từ mũi ra má.
Lông quần sau dài dễ dính phân, nhất là khi mèo đi phân mềm. Nhiều chủ nuôi nhờ groomer tỉa ngắn vùng quanh hậu môn và mặt trong đùi sau (tỉa vệ sinh) để giữ sạch dễ hơn. Đây là việc nên để người có tay nghề, vì da mèo mỏng và vùng này rất nhạy cảm.
Những sai lầm hay gặp
- Chỉ chải mặt ngoài bằng lược slicker: lông nhìn bồng đẹp nhưng bên dưới đã kết từng mảng.
- Chải khi lông ướt: lông kéo căng, dễ đứt, rối thêm.
- Kéo lược qua nút rối: mèo đau, lần sau thấy lược là bỏ chạy.
- Đợi cuối tuần chải một lần thật lâu: mèo chán và cáu, lông đã kịp rối từ giữa tuần.
- Dùng kéo cắt nút rối sát da: da mèo mỏng và co giãn, rất dễ bị cắt theo. Đây là tai nạn hay gặp nhất.
Mèo lông dài trong khí hậu nóng ẩm
Ở Việt Nam, mèo Ba Tư và Anh lông dài phải sống trong điều kiện khác hẳn nơi giống được tạo ra. Độ ẩm cao khiến lông nở, dễ rối; mùa nồm miền Bắc và mùa mưa miền Nam là lúc nút rối xuất hiện nhanh nhất. Trong những tuần này, nên tăng thời gian chải hằng ngày, kiểm tra kỹ vùng bụng và nách, giữ đệm nằm khô. Nếu mèo nằm máy lạnh suốt ngày, lông khô hơn và có thể tích điện, xịt một lớp nước sạch thật mỏng lên lược trước khi chải giúp lông bớt bay. Mùa hè, đừng vội cạo cả người; tỉa vệ sinh và tỉa gọn bụng thường đủ để mèo thoáng hơn.
Bắt tay làm
Lịch chăm tham khảo cho mèo lông dài:
| Tần suất | Việc |
|---|---|
| Mỗi ngày | Chải lưng, sườn 3–5 phút; lau mặt nếu mèo mặt ngắn |
| Mỗi ngày (luân phiên) | Một vùng khó: nách, bụng, quần sau, đuôi, sau tai |
| Mỗi tuần | Chải từng lớp toàn thân, kiểm tra bằng lược răng dày; xem móng |
| Mỗi 1–3 tháng | Tỉa vệ sinh ở groomer nếu cần; tắm khi thật cần |
Chọn giờ mèo đang thư thả, thường là sau bữa ăn hoặc khi mèo tự đến nằm cạnh. Kết thúc khi mèo còn vui, kèm một lời khen hay phần thưởng nhỏ. Mèo con lông dài nên được tập chải từ những tuần đầu về nhà, mỗi lần vài chục giây.
Khi nào cần người chuyên
Tìm groomer có kinh nghiệm với mèo khi: lông đã bết thành mảng sát da; cần tỉa vệ sinh; mèo phản ứng mạnh khi chải những vùng nhất định. Đưa đến bác sĩ thú y khi: da dưới lông có vảy, gàu nhiều, mảng đỏ; mèo rụng lông thành mảng tròn; mèo đau khi chạm vào một vùng; mèo bỗng thôi tự chải, lông xấu đi nhanh. Mèo lông dài có nấm da đôi khi không lộ rõ dưới lớp lông, nên thấy vùng da lạ thì đừng tự kết luận.
Câu hỏi thường gặp
Mèo Ba Tư có cần chải lông mỗi ngày không?
Có. Lông mèo Ba Tư dài và có lớp dưới dày như bông, chỉ vài ngày không chải là lông chết quấn lại thành nút ở chân lông. Năm đến mười phút mỗi ngày giúp tránh phải cạo vì bết.
Nên dùng lược gì để chải mèo lông dài?
Dụng cụ chính là lược kim loại có hai đầu răng thưa và răng dày, răng bo tròn. Lược slicker loại mềm dùng nhẹ tay để làm bồng lớp ngoài, còn lược nhỏ răng dày dùng cho mặt.
Chải lông mèo từng lớp là gì?
Là cách vén lông lên tạo đường ngôi, chải phần lông bên dưới từ chân ra ngọn, rồi vén thêm từng lớp mỏng. Cách này đảm bảo lược đi tới sát da ở mọi chỗ, không chỉ chải mặt ngoài.
Mèo lông dài hay bị rối ở đâu?
Nách, bụng, quần sau, sau tai, cổ và gốc đuôi là những chỗ hay rối nhất vì cọ xát và mèo khó tự liếm. Nên ưu tiên kiểm tra những vùng này mỗi ngày.
Có nên tỉa lông vệ sinh cho mèo Ba Tư không?
Nhiều chủ nuôi chọn tỉa ngắn vùng quanh hậu môn và mặt trong đùi sau để mèo sạch hơn. Việc này nên để groomer có kinh nghiệm với mèo vì da mèo mỏng và vùng này nhạy cảm.
