Cắt tỉa shih tzu, maltese: kiểu puppy cut và để lông dài

Shih tzu và maltese có hai cách để lông phổ biến: cắt ngắn đều kiểu puppy cut (gọn, mát, dễ chăm) hoặc để dài rủ chạm đất như chó trình diễn (đẹp nhưng phải chải mỗi ngày). Với chó nhà ở khí hậu nóng ẩm Việt Nam, đa số chủ nuôi chọn puppy cut, thân để khoảng hai đến bốn phân, mặt tỉa tròn, lông trên đầu buộc chỏm hoặc tỉa gọn để không chọc vào mắt. Để dài vẫn làm được, miễn là chủ có thời gian chải đúng cách.

Hai bộ lông dài nhưng không giống nhau

Hai giống này hay được xếp chung vì cùng nhỏ, cùng lông dài, nhưng bộ lông có khác biệt đáng kể.

• Maltese: lông trắng, một lớp, mượt như tơ, rủ thẳng. Không có lớp bông bên dưới nên khi chải đúng thì ít rối hơn, nhưng sợi mảnh, dễ đứt, dễ ố vàng quanh mắt và miệng.
• Shih tzu: chuẩn giống mô tả là lông kép, dài, dày, rủ. Lớp dưới mềm khiến shih tzu dễ rối hơn maltese, nhất là ở tuổi chuyển lông chó con sang lông trưởng thành.

Shih tzu là chó lông kép, nhưng khác husky hay phốc sóc ở chỗ lông mọc dài theo thời gian và không có hai mùa thay lông rõ rệt. Vì vậy cắt ngắn shih tzu kiểu puppy cut là việc rất phổ biến trong nghề và nhìn chung không gặp vấn đề lông mọc lại như ở chó lông kép kiểu Bắc Cực.

Puppy cut là gì

"Puppy cut" dịch sát là kiểu cắt chó con: cả thân một độ dài ngắn đều, khiến chó trưởng thành trông trẻ như lúc còn nhỏ. Tên gọi này dễ gây nhầm vì trên poodle, "puppy clip" lại là một kiểu trình diễn riêng dành cho chó dưới một tuổi. Với shih tzu và maltese, puppy cut chỉ đơn giản là ngắn đều, gọn gàng.

Các phần chính

Vùng mặt: chỗ đòi hỏi tay nghề nhất

Shih tzu có mõm ngắn, mắt to và lồi hơn nhiều giống khác. Lông ở sống mũi mọc hướng lên, rất dễ chọc vào mắt, gây chảy nước mắt liên tục. Groomer xử lý theo một trong hai cách: tỉa ngắn phần lông sống mũi bằng kéo đầu tròn, hoặc chải ngược lên và buộc thành chỏm trên đầu.

Maltese mõm dài hơn, nhưng lông trắng quanh mắt và mép miệng hay bị ố nâu đỏ do nước mắt và nước bọt. Tỉa ngắn vùng góc mắt giúp chỗ đó khô hơn, dễ lau hơn. Vệt ố có nhiều nguyên nhân và có thể cần bác sĩ thú y xem, được viết riêng trong danh mục móng, tai, răng và mắt.

Với cả hai giống, quanh mắt chỉ dùng kéo đầu tròn, đầu kéo hướng ra xa mắt, tay kia giữ chắc cằm chó. Đây không phải chỗ để thử tay ở nhà nếu chó hay giật đầu.

Để dài: cái giá của vẻ đẹp

Shih tzu và maltese để lông dài chạm đất, rẽ ngôi giữa lưng là hình ảnh quen thuộc ở các cuộc thi chó đẹp. Chó trình diễn được chăm bộ lông như một dự án dài hạn: chải hằng ngày, dưỡng lông, quấn lông vào giấy hoặc túi bảo vệ giữa các buổi thi để không gãy.

Chó nhà để dài không cần tới mức ấy, nhưng vẫn cần:

• Chải từng lớp mỗi ngày, từ chân lông ra ngọn, không chỉ chải lớp mặt.
• Không chải khi lông khô hẳn: xịt một lớp nước hoặc xịt dưỡng nhẹ trước để sợi lông không gãy.
• Tắm và sấy khô thường xuyên hơn chó cắt ngắn, vì lông dài kéo lê đất bẩn.
• Buộc chỏm đầu bằng dây chun nhỏ chuyên dùng, gỡ ra buộc lại mỗi ngày hoặc hai ngày một lần để không kéo căng da.

Ở Việt Nam, mùa nồm và mùa mưa là thử thách lớn: lông dài ẩm lâu khô, dễ có mùi và dễ tạo điều kiện cho nấm. Nếu không sấy kỹ được sau mỗi lần ướt, kiểu ngắn là lựa chọn an toàn hơn.

Những biến thể hay được yêu cầu

Đầu tròn kiểu châu Á

Đầu và tai tỉa liền thành một khối tròn lớn, mặt tròn, mắt lộ rõ. Kiểu này rất được chuộng ở Việt Nam, cần lông đầu đủ dài và được sấy thẳng thì mới tròn đều.

Thân ngắn, đầu dài

Thân cắt ngắn cho gọn, nhưng tai và râu để dài rủ để giữ nét "sang". Hợp với người muốn chăm ít mà vẫn giữ nét đặc trưng của giống.

Cắt ngắn cả mặt

Dành cho chó hay bị viêm da quanh mõm, hay ăn dính râu. Gọn nhất, nhưng mất nét mặt đặc trưng. Khi có vấn đề da quanh mõm, nên cho bác sĩ thú y xem trước.

Chuyển từ lông dài sang puppy cut

Nhiều chủ nuôi để shih tzu, maltese dài suốt năm đầu rồi mới thấy không theo kịp. Lần cắt chuyển đổi này nên được tính kỹ. Groomer thường gỡ rối trước những vùng còn gỡ được, tắm và sấy thẳng, sau đó mới cắt thân bằng lược cữ dài hơn mức định để, quan sát da rồi hạ dần độ dài nếu cần. Cắt một nhát xuống ngắn ngay từ đầu dễ để lộ những vùng da ửng đỏ do lông bết lâu ngày, chó cũng ngỡ ngàng với cảm giác mới.

Sau lần chuyển, chó có thể gãi nhiều hơn vài ngày vì da lần đầu thoáng khí và tiếp xúc với không khí. Nếu ngứa kéo dài, da nổi mẩn, có vết trầy, nên cho bác sĩ thú y xem. Phần lông đầu và tai có thể giữ dài để chủ nuôi quen dần với dáng mới, lần sau mới tỉa gọn tiếp.

Bắt tay làm

Lịch chăm tham khảo:

Dụng cụ cần có: lược slicker mềm, lược kim loại răng thưa – răng dày, dây chun buộc chỏm loại dành cho thú cưng, kéo đầu tròn để tỉa lông che mắt và kẽ chân. Khi chải maltese, dùng lực nhẹ hơn vì sợi mảnh.

Nếu đang để dài mà thấy không theo kịp, đừng đợi tới khi lông bết toàn thân mới cắt. Chủ động chuyển sang puppy cut khi lông còn gỡ được sẽ nhẹ nhàng cho chó hơn nhiều.

Khi nào cần người chuyên

Groomer nên làm khi tạo dáng mặt, tỉa vùng quanh mắt cho chó hay giật đầu, cắt vùng vệ sinh và khi lông đã bết sát da. Đưa đến bác sĩ thú y khi: mắt đỏ, nheo mắt, chảy dịch đặc vàng xanh, giác mạc mờ; da quanh mõm đỏ, có mùi; chó cọ mặt xuống sàn liên tục. Shih tzu có mặt ngắn nên nhạy cảm với nóng: thấy chó thở gấp, há miệng thở khi sấy thì phải dừng lại cho nghỉ ở chỗ mát.