Lỡ cắt móng chó mèo chảy máu: xử lý tại chỗ và khi nào đi khám

Lỡ cắt móng chạm tuỷ làm chảy máu thì giữ bình tĩnh, ấn bột cầm máu chuyên dụng cho thú vào đầu móng và giữ yên một lúc. Phần lớn trường hợp máu ngưng trong vài phút. Nếu không có bột cầm máu, có thể tạm ấn đầu móng vào một ít bột ngô hoặc bột mì khô rồi giữ, nhưng nếu máu vẫn chảy sau khoảng mười lăm đến hai mươi phút ép liên tục, hoặc móng gãy sát gốc, hãy đưa đi bác sĩ thú y.

Chuyện này xảy ra với cả groomer lâu năm. Chảy máu ở đầu móng nhìn thì đáng sợ vì máu nhỏ giọt ra sàn, nhưng thường không nguy hiểm nếu xử lý đúng. Thứ đáng lo hơn là nỗi sợ thú mang theo cho những lần cắt sau.

Vì sao chạm tuỷ chảy máu nhiều vậy

Tuỷ móng là một bó mạch máu và dây thần kinh nhỏ nằm trong lõi vỏ sừng. Khi bị cắt ngang, mạch máu không co lại kịp vì bị vỏ sừng cứng giữ quanh, nên máu rỉ ra đều đều. Chó mèo lại hay giật chân, đi lại, liếm, làm cục máu đông vừa hình thành bị bong. Đó là lý do một vết nhỏ có thể làm vài giọt máu rơi khắp sàn nhà.

Một con chó khoẻ, chảy máu ở một đầu móng, lượng máu mất thực ra rất ít so với tổng lượng máu cơ thể. Thứ cần để ý là chảy máu kéo dài bất thường, có thể là dấu hiệu rối loạn đông máu, và chuyện đó phải để bác sĩ thú y kiểm tra.

Các bước xử lý ngay tại chỗ

1. Giữ giọng bình thường. Đừng hét lên. Thú đọc phản ứng của người, người hoảng thì thú hoảng theo và giật mạnh hơn.
2. Giữ chân thú yên, nhẹ nhàng, không đè mạnh.
3. Lấy bột cầm máu chuyên dụng, đổ ra lòng bàn tay hoặc nắp hộp, ấn đầu móng đang chảy vào bột, giữ áp lực nhẹ.
4. Giữ yên khoảng một đến hai phút, đừng nhấc ra kiểm tra liên tục.
5. Kiểm tra: nếu còn rỉ, ấn thêm bột và giữ tiếp.
6. Để thú nghỉ ở chỗ yên tĩnh, hạn chế chạy nhảy khoảng nửa giờ sau đó.

Bột cầm máu chuyên dụng có thể làm thú nhói một chút khi ấn vào, thú rụt chân là bình thường. Đó là lý do nên giữ chân chắc chắn mà vẫn nhẹ tay ngay từ trước khi ấn.

Khi không có bột cầm máu

Có thể dùng tạm bột ngô hoặc bột mì khô, ấn đầu móng vào và giữ. Cách này kém hiệu quả hơn bột chuyên dụng nhưng thường đủ với vết nhỏ. Có thể dùng khăn sạch ép trực tiếp lên đầu móng. Không bôi các loại thuốc mỡ, cao xoa, dầu gió của người lên móng thú; không dùng chất tẩy; không đốt hay hơ nóng đầu móng.

Bảng phân biệt: tự xử lý được hay phải đi khám

Sau khi máu ngưng: một ngày tiếp theo

• Giữ đầu móng khô và sạch. Tránh cho chó đi bùn, đi mưa ngay trong ngày.
• Không cho thú liếm liên tục vào móng vừa chảy máu; liếm làm bong cục máu đông. Nếu thú liếm nhiều, hỏi bác sĩ thú y về cách ngăn.
• Không cắt tiếp những móng còn lại trong hôm đó, dù chỉ còn một hai móng. Để lần sau.
• Nhìn lại móng vào hôm sau: đầu móng có thể hơi sẫm màu do máu khô, đó là bình thường. Sưng, đỏ, đau mới là chuyện cần khám.

Móng gãy, rách khi chơi: khác với lỡ tay cắt

Không phải lần chảy máu móng nào cũng do kìm. Chó chạy trên sàn gạch, móng mắc vào khe cửa, thảm, lưới chuồng có thể gãy, rách nửa chừng. Móng gãy kiểu này khác vết cắt gọn: vỏ sừng nứt dọc, tuỷ lộ ra một phần, móng treo lủng lẳng, chó rất đau và hay cắn liếm vào chân.

Chủ nuôi có thể ép cầm máu tạm như trên, giữ chân sạch và khô, rồi đưa đi bác sĩ thú y. Đừng tự giật phần móng treo, vì nó còn dính vào phần sống bên trong và giật ra rất đau. Việc cắt bỏ phần gãy, làm sạch và quyết có cần băng hay không là việc của bác sĩ.

Giữ cho lần sau không thành ác mộng

Một lần đau có thể làm thú sợ kìm cả năm. Việc của chủ nuôi sau đó là xây lại cảm giác an toàn:

• Vài ngày sau, cầm chân thú, chạm nhẹ, thưởng, không cắt gì.
• Cho thú nhìn và ngửi kìm khi đang ăn thưởng, rồi cất kìm đi.
• Lần cắt tiếp theo chỉ làm một hai móng, chọn móng dễ nhất, cắt rất ít.
• Kết thúc khi thú còn đang thoải mái.

Nếu sau sự cố thú phản ứng dữ dội, cắn hoặc gồng mình, đó là lúc nhờ groomer quen làm với thú sợ hãi. Không ép thú bằng cách quấn chặt, bóp mõm hay giữ đè lâu. Chuyện có cần thuốc an thần cho những lần sau hay không chỉ bác sĩ thú y mới quyết.

Phòng chảy máu ngay từ đầu

• Cắt từng lát mỏng, nhìn mặt cắt sau mỗi lát, nhất là móng đen.
• Cắt đều đặn để tuỷ không dài theo móng.
• Dùng kìm sắc; kìm cùn bóp móng làm nứt, đau ngay cả khi chưa chạm tuỷ.
• Cắt ở chỗ đủ sáng, thú đã mệt hoặc đang lơ mơ.
• Đặt sẵn bột cầm máu, mở nắp, trong tầm tay trước khi bắt đầu.
• Với móng huyền, giữ ngón cho chắc vì móng này hay xoay khi kẹp.

Bắt tay làm

Hộp đồ "lỡ tay" nên để cạnh chỗ cắt móng

• Bột cầm máu chuyên dụng cho thú cưng.
• Vài miếng gạc hoặc khăn sạch.
• Một ít bột ngô để dự phòng.
• Đồ thưởng thú thích.
• Số điện thoại phòng khám thú y gần nhất, kể cả phòng khám làm ngoài giờ.

Ghi lại sau sự cố

Ghi ngày, móng nào, mất bao lâu để máu ngưng. Nếu phải đi khám, mang theo ghi chép này. Nó cũng giúp chủ nuôi nhớ móng nào có tuỷ dài để lần sau cẩn thận hơn.

Khi nào cần người chuyên

Bác sĩ thú y: máu không ngưng sau khi ép liên tục khoảng mười lăm đến hai mươi phút; móng gãy sát gốc hoặc treo lủng lẳng; ngón chân sưng, có mủ, có mùi trong những ngày sau; thú đau kéo dài, không chịu đặt chân xuống; thú hay chảy máu lâu ở nhiều chỗ khác.

Groomer: khi chủ không còn tự tin cắt sau sự cố, hoặc thú đã sợ đến mức chống cự mạnh. Groomer quen tay sẽ cắt ít, nhanh, và có thể chỉ cho chủ cách đọc móng của chính con mình.