Mài móng chó bằng máy mài: khi nào nên dùng và cách làm quen

Máy mài móng hợp nhất khi chó có móng đen khó đọc tuỷ, móng dày cứng, chó sợ tiếng "tách" của kìm, hoặc khi chủ muốn móng tròn nhẵn không cào xước người. Máy cho phép lấy đi lượng rất nhỏ mỗi lần và nhìn mặt móng liên tục, nên ít khi chạm tuỷ hơn. Đổi lại, chó phải được làm quen với tiếng máy và độ rung, người mài phải biết giữ đầu mài chuyển động để móng không nóng.

Bài này nói về cách dùng máy mài trên chó mèo. Chuyện chọn loại máy, đầu mài, công suất nằm ở danh mục dụng cụ grooming.

Cắt hay mài: khi nào chọn cái nào

Nhiều groomer dùng cả hai: cắt bỏ phần sừng chết rõ ràng bằng kìm, rồi mài vát và làm tròn bằng máy. Cách kết hợp này rút ngắn thời gian máy chạy, đỡ nóng móng, đỡ mệt cho thú.

Làm quen với máy: phần quan trọng hơn kỹ thuật

Hầu hết thất bại với máy mài không nằm ở tay nghề mà ở chỗ bật máy lên dí ngay vào móng một con chó chưa từng nghe tiếng máy. Một lộ trình làm quen thường kéo dài vài ngày đến vài tuần, mỗi buổi chỉ vài phút:

1. Cho xem và ngửi máy tắt, thưởng. Đặt máy gần chỗ thú ăn.
2. Bật máy ở xa, tốc độ thấp, thưởng khi thú bình thản. Tắt máy thì ngưng thưởng.
3. Đưa máy đang chạy lại gần dần qua các buổi, vẫn không chạm vào thú.
4. Chạm thân máy (không phải đầu mài) vào chân để thú cảm nhận độ rung, thưởng.
5. Chạm đầu mài vào một móng trong một giây, thưởng, dừng.
6. Tăng dần lên vài móng, rồi một bàn chân.

Thú có dấu hiệu căng thẳng như liếm môi, ngáp, quay mặt đi, gồng người, cụp đuôi, cố rút chân thì lùi lại một bước. Tiến chậm ở đây là tiến nhanh về lâu dài.

Kỹ thuật mài móng chó

Chuẩn bị

• Đầu mài nhám vừa phải; đầu quá thô ăn nhanh nhưng nóng nhanh.
• Chó lông dài ở bàn chân: vén lông lên hoặc xỏ chân chó qua một chiếc tất mỏng có khoét lỗ để chỉ móng thò ra. Lông cuốn vào đầu mài đang quay có thể giật đứt lông và làm chó đau.
• Người mài đeo kính và khẩu trang: bụi móng bay ra mịn, mùi hơi khét.
• Thú đứng hoặc nằm trên mặt chống trượt.

Thao tác

1. Giữ ngón chân bằng ngón cái và ngón trỏ, đỡ chắc phía sau móng để móng không rung theo máy.
2. Chạm đầu mài vào móng mỗi lần khoảng một đến hai giây, nhấc ra, rồi chạm lại. Không giữ đầu mài đứng yên một chỗ.
3. Mài phần đầu móng trước, sau đó vát nhẹ mặt trên và hai bên, tạo đầu móng tròn.
4. Thường xuyên nhìn mặt mài: khi giữa mặt móng xuất hiện chấm sẫm, ẩm hoặc thấy vòng màu khác, là gần tuỷ, dừng.
5. Chạm thử móng bằng tay sau vài lần mài. Móng ấm là bình thường, nóng là phải nghỉ.

Vì sao phải nhấc ra liên tục

Ma sát của đầu mài sinh nhiệt. Giữ yên một chỗ vài giây là móng nóng lên, nhiệt truyền vào tuỷ và thú giật chân vì nóng chứ không phải vì sợ. Nhiều con ghét máy mài chỉ vì từng bị mài nóng.

Mài theo từng kiểu chân

Chó nhỏ, móng mỏng

Chó nhỏ như phốc sóc, chihuahua, poodle tí hon có móng mỏng, nhỏ, tuỷ ngắn nên chỉ cần vài lần chạm nhẹ là đủ. Dùng tốc độ thấp và đầu mài nhỏ. Chân nhỏ dễ bị rung theo máy, nên đỡ cả bàn chân trong lòng bàn tay, không chỉ giữ một ngón.

Chó lớn, móng dày

Chó như golden, labrador, chó ta cỡ lớn có móng dày và cứng, mài lâu hơn. Đây là lúc kết hợp cắt rồi mài phát huy tác dụng. Cho chó nằm nghiêng thay vì đứng, người mài ngồi sau lưng chó để vừa đỡ chân vừa thấy rõ mặt móng. Chia làm hai buổi nếu chó bắt đầu sốt ruột.

Móng huyền

Móng huyền mọc ở mặt trong chân, hay xoay khi chạm máy. Giữ chặt ngón huyền giữa hai ngón tay, mài từ mặt ngoài vào, từng chạm ngắn. Móng huyền không chạm đất nên thường dài và cong nhất, cần để ý nhiều hơn các móng khác.

Chó già, khớp yếu

Chó già khó đứng lâu trên ba chân. Mài khi chó nằm, nâng chân thấp, gần thân, không gập khớp quá mức. Mỗi buổi chỉ một hai bàn chân là được.

Mèo có nên dùng máy mài không

Có thể, nhưng phần lớn mèo không thích tiếng máy và độ rung, và móng mèo mỏng nên chỉ cần cắt đầu nhọn bằng kìm nhỏ là đủ. Máy mài hợp với mèo đã quen từ nhỏ hoặc mèo già có móng dày, giòn. Nếu mèo đã sợ, đừng thử mài trong lúc đang cố cắt móng; hai thứ đáng sợ cùng lúc là quá nhiều.

Những lỗi hay gặp khi mài

• Mài liền một mạch cho đến khi móng nóng ran.
• Để lông cuốn vào đầu mài, nhất là poodle, shih tzu, maltese, phốc sóc có lông bàn chân dài.
• Mài ở tốc độ quá cao khi thú chưa quen, tiếng rít và rung mạnh làm thú sợ.
• Đè mạnh đầu mài vào móng; mài nhẹ, nhiều lần hiệu quả hơn.
• Quên vệ sinh đầu mài: bụi móng bám làm đầu mài kém ăn, phải đè mạnh hơn, nóng hơn.
• Mài vào móng đang nứt: rung làm vết nứt lan sâu.

Bắt tay làm

Bảng kiểm trước mỗi buổi mài

• Pin đầy hoặc dây điện gọn, không vướng.
• Đầu mài sạch, còn nhám.
• Lông bàn chân đã được vén hoặc che.
• Kính, khẩu trang cho người.
• Bột cầm máu chuyên dụng trong tầm tay, dù hiếm khi cần.
• Đồ thưởng.

Nhịp mài tham khảo

• Duy trì: mỗi một đến hai tuần một lần, mỗi móng vài lần chạm. Mài thường xuyên với lượng nhỏ dễ chịu cho thú hơn một buổi dài.
• Đang muốn rút ngắn móng đen dài: mỗi tuần một lần, lượng nhỏ, dừng ở vùng gần tuỷ.

Khi nào cần người chuyên

Groomer: khi thú sợ máy dù đã làm quen từ từ, khi chủ chưa nhìn ra mặt mài gần tuỷ, hoặc móng của chó lớn quá dày làm chủ phải mài rất lâu. Groomer có máy mạnh và đầu mài phù hợp, xong nhanh hơn.

Bác sĩ thú y: móng nứt sâu, gãy, đổi màu bất thường, ngón chân sưng; thú đau khi chạm vào chân dù chưa mài; móng mọc biến dạng ở nhiều ngón. Nếu thú hoảng loạn với mọi kiểu chăm móng, bác sĩ thú y là người đánh giá và quyết định có cần hỗ trợ an thần hay không.