Tỉa gọn chân, bàn chân và vùng vệ sinh là ba việc nhỏ mà giống chó nào, kiểu lông nào cũng cần, kể cả chó không bao giờ cắt tạo dáng. Lông kẽ đệm chân nên tỉa bằng với đệm để chó không trượt trên sàn gạch và chân mau khô; bàn chân tỉa gọn quanh viền; lông quanh hậu môn và bộ phận sinh dục tỉa ngắn để không dính phân, nước tiểu. Chủ nuôi tự làm được phần lớn việc này nếu có dụng cụ đúng và chó chịu nằm yên; vùng da mỏng quanh bộ phận sinh dục nên để groomer khi chưa quen tay.
Vì sao ba vùng này quan trọng
Bàn chân và kẽ đệm
Lông mọc dài giữa các đệm chân sẽ phủ lên đệm. Trên sàn gạch men, sàn gỗ phổ biến trong nhà Việt, chó bị trượt, đi khựng, chó già càng dễ ngã. Lông kẽ chân còn giữ nước sau khi đi mưa, đi dạo bãi cỏ ướt, tạo môi trường ẩm sát da, lâu ngày dễ có mùi và đỏ da. Hạt cỏ, sỏi nhỏ, keo dính, kẹo cao su cũng hay mắc vào đúng chỗ đó.
Viền bàn chân và chân
Lông chân dài quét đất mang bùn đất, nước bẩn vào nhà. Tỉa gọn viền bàn chân thành dáng tròn vừa sạch vừa đẹp.
Vùng vệ sinh
Với chó lông dài và lông xoăn, phân dễ dính quanh hậu môn, nước tiểu thấm vào lông bụng và đùi trong. Để lâu không chỉ hôi mà còn làm da kích ứng, thu hút ruồi trong mùa nóng. Tỉa ngắn vùng này là cách đơn giản nhất để chó sạch giữa các lần tắm.
Dụng cụ cần có
- Tông đơ nhỏ (loại tông đơ chân, tông đơ mini) có lưỡi hẹp, chạy êm, để luồn vào kẽ đệm.
- Kéo đầu tròn: hai mũi bo tròn, an toàn khi làm gần da và gần mắt.
- Kéo cong (không bắt buộc): giúp bo tròn bàn chân nhanh hơn.
- Lược kim loại: để chải dựng lông trước khi tỉa.
- Khăn và tấm lót chống trượt cho chó đứng hoặc nằm.
Không dùng kéo mũi nhọn để cắt lông kẽ chân hay lông vùng vệ sinh. Da ở đó mềm và co giãn, chó giật chân một cái là mũi kéo đâm vào.
Tỉa kẽ đệm chân từng bước
- Cho chó nằm nghiêng hoặc đứng trên mặt chống trượt. Chó nhỏ có thể nằm ngửa trong lòng người nếu quen.
- Cầm bàn chân nhẹ nhàng, ngón cái đặt dưới đệm lớn, đẩy nhẹ để xòe các ngón ra.
- Dùng tông đơ nhỏ lướt phẳng trên mặt đệm, cắt phần lông nhô ra khỏi mặt đệm. Không ấn mũi tông đơ sâu vào khe giữa các đệm: da ở đó rất mỏng, lưỡi cạo dễ làm trầy và kích ứng.
- Kiểm tra nhiệt lưỡi tông đơ sau mỗi một hai bàn chân bằng cách áp vào cổ tay mình. Lưỡi nóng thì dừng cho nguội hoặc thay lưỡi.
- Đổi chân, khen thưởng. Chó không chịu thì làm một hai chân hôm nay, hai chân còn lại hôm sau.
Mục tiêu là lông bằng với mặt đệm, không phải cạo trơn tới da giữa các ngón. Lông ở sâu trong kẽ ngón có tác dụng che chắn, chỉ cần không nhô ra ngoài.
Tạo dáng bàn chân
Sau khi tỉa kẽ đệm, cho chó đứng thẳng trên mặt phẳng. Chải lông chân xuống, rồi:
- Tỉa phần lông chạm sàn quanh viền bàn chân, theo một đường tròn ôm sát bàn chân.
- Chải ngược lông bàn chân lên, tỉa phần lông vượt khỏi dáng tròn, để lộ nhẹ đầu móng.
- Nối đường bàn chân với ống chân cho mượt, không để bậc.
Mỗi kiểu tỉa có dáng bàn chân riêng. Kiểu teddy và puppy cut dùng bàn chân tròn tỉa kéo. Kiểu trình diễn của poodle lại cạo trơn bàn chân tới khớp, việc này cần lưỡi cắt sát và tay nghề, không nên tự làm ở nhà. Chó lông kép như golden, phốc sóc chỉ cần tỉa viền gọn và kẽ đệm.
Tỉa vùng vệ sinh
Quanh hậu môn
Nâng đuôi lên, dùng tông đơ nhỏ hoặc kéo đầu tròn tỉa một vòng lông ngắn quanh hậu môn, rộng chừng hai đốt ngón tay. Lưỡi tông đơ đi từ trong ra ngoài, không chạm thẳng vào hậu môn. Tỉa thêm lông mặt trong đùi sau và gốc đuôi phía dưới để phân không dính lại.
Bụng và bộ phận sinh dục
Lông bụng dưới nên tỉa ngắn, nhất là chó đực lông dài, vì nước tiểu dễ thấm vào lông bụng. Vùng quanh bộ phận sinh dục có da rất mỏng, nhiều nếp: chó cái có nếp da quanh âm hộ, chó đực có da bìu rất mỏng. Ở đây chỉ dùng tông đơ với lực thật nhẹ, căng da bằng tay, đi chậm. Nếu chó hay giật mình hoặc người làm chưa quen, hãy để groomer làm phần này.
Những việc không thuộc phần tỉa vệ sinh
Vắt tuyến hôi hậu môn không phải việc nên làm ở nhà. Đó là thao tác của bác sĩ thú y hoặc groomer được đào tạo, làm sai có thể gây tổn thương. Nếu chó hay lê mông xuống sàn, liếm hậu môn liên tục, có mùi tanh nồng, hãy đưa đến bác sĩ thú y.
Những lỗi hay gặp
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Đẩy tông đơ sâu vào kẽ ngón | Trầy da, đỏ, chó liếm chân liên tục | Chỉ cắt phần nhô khỏi mặt đệm |
| Dùng kéo mũi nhọn | Đâm vào da khi chó giật chân | Dùng kéo đầu tròn |
| Lưỡi tông đơ nóng | Bỏng nhẹ, da ửng đỏ | Thử nhiệt trên cổ tay thường xuyên |
| Cạo quá sát vùng sinh dục | Kích ứng, mẩn đỏ, chó liếm gãi | Chỉ tỉa ngắn, không cạo trơn |
| Tỉa khi lông còn ướt và bết | Đường cắt nham nhở, kéo giật lông | Tỉa khi lông sạch, khô, đã chải |
Nếu sau khi tỉa thấy da vùng đó đỏ lên, có chấm mẩn, chó liếm liên tục, đó thường là kích ứng do lưỡi cắt. Giữ vùng da sạch, khô, ngăn chó liếm. Nếu sau một hai ngày không đỡ hoặc da trầy rớm dịch, hãy đưa đi bác sĩ thú y, không tự bôi thuốc của người.
Bắt tay làm
Lịch tham khảo:
- Tỉa kẽ đệm chân: ba đến sáu tuần một lần, hoặc khi thấy lông bắt đầu phủ lên đệm.
- Tỉa vùng vệ sinh: ba đến sáu tuần một lần với chó lông dài, lông xoăn; chó lông ngắn hiếm khi cần.
- Sau mỗi lần đi dạo trời mưa: lau và thấm khô kẽ chân.
Mẹo cho lần đầu: làm ngay sau buổi đi dạo, khi chó đã mệt và dễ nằm yên. Bật tông đơ cạnh chó vài phút trước khi chạm vào, cho chó ngửi, khen thưởng. Mỗi buổi chỉ cần làm một vùng, kết thúc khi chó còn bình tĩnh.
Khi nào cần người chuyên
Groomer nên làm khi chó giật chân mạnh, khi cần tạo dáng bàn chân theo kiểu tỉa cụ thể, khi vùng vệ sinh có lông bết dính phân khô sát da. Đưa đi bác sĩ thú y khi: kẽ chân đỏ, sưng, có mủ, chó liếm chân không ngừng; đệm chân nứt sâu, chảy máu; chó đi khập khiễng; vùng hậu môn sưng, chó lê mông nhiều lần. Chụp ảnh vùng da và ghi lại thời điểm bắt đầu để bác sĩ dễ đánh giá.
Câu hỏi thường gặp
Có nên cắt lông kẽ chân cho chó không?
Nên tỉa lông kẽ chân bằng với mặt đệm, nhất là chó lông dài sống trên sàn gạch. Việc này giúp chó không trượt, chân mau khô và ít mắc rác. Không cần cạo sâu vào khe giữa các ngón.
Tỉa lông vùng vệ sinh cho chó bao lâu một lần?
Với chó lông dài và lông xoăn, tham khảo là ba đến sáu tuần một lần, hoặc sớm hơn khi thấy lông dính bẩn. Chó lông ngắn hầu như không cần tỉa vùng này.
Chó bị đỏ da sau khi cạo lông chân là sao?
Thường là kích ứng do lưỡi tông đơ nóng hoặc đi quá sát da. Giữ vùng da sạch, khô và ngăn chó liếm; nếu sau một hai ngày không đỡ hoặc có trầy rớm dịch thì nên đưa đi bác sĩ thú y.
Có tự vắt tuyến hôi cho chó ở nhà được không?
Không nên. Vắt tuyến hôi hậu môn là việc của bác sĩ thú y hoặc groomer được đào tạo, làm sai có thể gây đau và tổn thương. Chó lê mông, liếm hậu môn nhiều thì nên đưa đi khám.
Dùng kéo hay tông đơ để tỉa bàn chân chó?
Lông kẽ đệm chân nên tỉa bằng tông đơ nhỏ lướt phẳng trên mặt đệm. Viền bàn chân tỉa bằng kéo đầu tròn hoặc kéo cong để tạo dáng tròn gọn.
