Tự cắt tỉa lông chó ở nhà: làm được tới đâu và khi nào nhờ thợ

Chủ nuôi hoàn toàn có thể tự cắt tỉa lông chó ở nhà ở mức giữ gìn: tỉa lông che mắt, tỉa kẽ chân, vùng vệ sinh, và với chó lông xoăn hay lông dài thì cắt ngắn đều thân bằng tông đơ gắn lược cữ. Những việc nên để groomer là tạo dáng khuôn mặt, các kiểu tỉa theo giống, nhổ lông cho chó lông cứng và nhất là cắt lông bết sát da. Ranh giới không nằm ở độ khéo tay mà ở chỗ: việc đó có nguy cơ làm rách da không, và con chó có chịu đứng yên đủ lâu không.

Ba mức việc: tự làm, cân nhắc, để thợ

Chó lông ngắn mượt hầu như không cần cắt, phần "tự làm" chỉ là chải và vệ sinh. Chó lông kép không nên dùng tông đơ trên thân, chỉ tỉa viền.

Chuẩn bị chỗ làm

Tiệm grooming có bàn chuyên dụng, nhưng ở nhà vẫn tạo được một chỗ an toàn:

• Mặt phẳng cao ngang hông người, như bàn chắc chắn, phủ tấm cao su chống trượt. Làm dưới sàn cũng được với chó nhỏ, nhưng người phải cúi lâu và khó nhìn đều hai bên.
• Ánh sáng đủ, tốt nhất là ánh sáng ban ngày từ bên cạnh, để thấy rõ da và đường cắt.
• Dụng cụ bày sẵn trong tầm tay: không để chó một mình trên bàn dù chỉ vài giây để quay đi lấy đồ.
• Không buộc dây cổ vào điểm cố định rồi rời đi. Chó vùng vẫy hoặc nhảy xuống khi đang bị buộc có thể bị treo cổ. Nếu dùng dây giữ, người phải luôn đứng sát bên.
• Phần thưởng nhỏ và một khoảng thời gian không bị gián đoạn.

Dụng cụ tối thiểu

• Lược kim loại răng thưa – răng dày để kiểm tra rối tới sát da.
• Lược slicker để chải dựng lông.
• Kéo đầu tròn cho mặt, chân, vùng gần da.
• Tông đơ cho thú cưng, kèm bộ lược cữ (cữ gắn vào lưỡi để giữ độ dài lông). Tông đơ cắt tóc người thường không chịu được lông dày và nóng nhanh.
• Máy sấy đủ mạnh để sấy khô tận chân lông, nếu định tắm trước khi cắt.

Cách chọn tông đơ, lưỡi, kéo và máy sấy được viết riêng ở danh mục dụng cụ grooming.

Cắt ngắn đều thân bằng tông đơ: trình tự

1. Lông phải sạch, khô, chải hết rối

Lông bẩn làm cùn lưỡi rất nhanh, lông ướt làm tông đơ kẹt và cắt không đều. Lông xoăn nên được sấy thẳng thì đường cắt mới phẳng. Trước khi cắt, luồn lược kim loại tới sát da khắp người. Chỗ nào lược kẹt là có rối; đừng chạy tông đơ có lược cữ qua chỗ đó, cữ sẽ trượt trên tảng rối hoặc giật đau.

2. Bắt đầu ở vùng dễ

Bắt đầu từ gáy, đi dọc lưng xuống đuôi, theo chiều mọc của lông. Rồi hai bên sườn, vai, đùi. Những vùng phẳng này cho người làm quen tay và cho chó quen tiếng máy.

3. Căng da ở vùng có nếp

Nách, khuỷu chân trước, nếp da giữa đùi sau và bụng, cổ họng là những nơi da gấp lại. Lưỡi tông đơ đi qua nếp da có thể cắt vào da. Dùng tay kia kéo căng da cho phẳng trước khi đưa tông đơ qua, hoặc nâng chân chó lên để mở nếp.

4. Kiểm tra nhiệt lưỡi

Cứ vài phút áp lưỡi vào mặt trong cổ tay. Nóng thì dừng, cho nguội hoặc thay lưỡi. Lưỡi nóng gây bỏng nhẹ mà chủ không nhận ra cho tới hôm sau.

5. Chân, đầu, tai, đuôi làm sau cùng

Chân thường để dài hơn thân, tỉa bằng kéo. Tai chỉ tỉa viền bằng kéo, ngón tay đặt dọc mép tai làm thước để mũi kéo không chạm vào da tai, vốn rất mỏng và dễ chảy máu. Đuôi tỉa nhẹ cho đều với thân.

6. Chia buổi

Không ai bắt phải xong trong một lần. Chó nhỏ có thể chịu mười lăm hai mươi phút; hết kiên nhẫn thì dừng, hôm sau làm tiếp. Một con chó bị ép tới cùng hôm nay sẽ sợ tông đơ cả năm sau.

Những vết thương hay gặp khi tự cắt

Groomer lâu năm gặp đi gặp lại vài kiểu tai nạn từ những lần cắt ở nhà:

• Cắt lông bết bằng kéo, đứt da: tảng lông bết kéo da lên theo, người cắt tưởng đang cắt lông nhưng thật ra cắt cả lớp da bị kéo lên. Đây là tai nạn phổ biến nhất. Không bao giờ luồn kéo vào sát gốc tảng lông bết.
• Rạch mép tai: mép tai mỏng, khi cắt tỉa viền tai không giữ ngón tay làm thước.
• Đứt nếp da nách và đùi: tông đơ đi qua nếp da không được căng.
• Đâm vào mắt hay mí mắt khi dùng kéo mũi nhọn quanh mặt.
• Bỏng do lưỡi nóng, thường thấy ở bụng và đùi trong.

Nếu lỡ làm chó chảy máu, ép nhẹ bằng gạc sạch vài phút. Vết cắt nhỏ ngừng chảy và khép miệng thì theo dõi, giữ sạch, ngăn chó liếm. Vết cắt há miệng, chảy không ngừng, hoặc ở tai, mí mắt thì đưa đi bác sĩ thú y ngay, vì có thể cần khâu.

Đọc tâm trạng chó trong lúc cắt

Dấu hiệu chó đang căng thẳng: liếm môi liên tục, ngáp, quay mặt đi, lộ lòng trắng mắt, run, cụp đuôi, cố ngồi xuống hay nằm bẹp, gầm gừ, ngoạm hờ. Khi thấy những dấu hiệu này, dừng tay, cho chó nghỉ, quay lại bước dễ hơn. Không bóp mõm, không đè mạnh, không trói chân. Chó sợ hãi đến mức không làm được thì đó là việc của groomer có kinh nghiệm làm việc với thú nhát, hoặc của bác sĩ thú y. Việc có dùng thuốc an thần hay không chỉ bác sĩ thú y quyết định.

Bắt tay làm

Bảng kiểm trước khi bật tông đơ:

1. Lông đã sạch, khô tận chân, chải không còn kẹt lược.
2. Mặt làm việc chống trượt, ánh sáng đủ, dụng cụ trong tầm tay.
3. Lược cữ đã gắn chắc, đúng độ dài muốn để. Bắt đầu bằng cữ dài hơn mức định cắt, cắt thêm thì dễ, cắt lố thì không gắn lại được.
4. Gạc sạch, bột cầm máu cho móng để sẵn phòng khi cần.
5. Một người phụ giữ chó nếu chó lớn hoặc hay vùng vẫy.

Lịch tham khảo khi tự chăm chó lông xoăn ở nhà: chải ba bốn lần mỗi tuần, tỉa che mắt và kẽ chân mỗi hai ba tuần, cắt thân bằng cữ mỗi sáu đến tám tuần, và đi groomer hai ba lần một năm để chỉnh lại dáng tổng thể.

Khi nào cần người chuyên

Gọi groomer khi: lông bết sát da ở nhiều vùng; muốn kiểu tỉa có tạo hình như teddy, gấu, schnauzer; chó lông cứng cần nhổ; chó không chịu đứng yên quá vài phút. Đưa đến bác sĩ thú y khi: lỡ cắt vào da sâu hoặc chảy máu không ngừng; da có mảng đỏ, vảy, mụn trước khi cắt; sau khi cắt chó liếm gãi liên tục một vùng; chó quá sợ hãi tới mức không thể chạm vào.