Chăm bàn chân chó mèo gồm hai việc chính: tỉa gọn lông mọc giữa các đệm chân cho bằng mặt đệm, và giữ đệm chân không khô nứt. Lông kẽ chân dài làm thú trượt trên sàn gạch, giữ ẩm và bùn đất, còn đệm chân khô nứt thường do nhựa đường nóng, mặt đường thô ráp hoặc chân ẩm khô liên tục. Đệm nứt sâu, chảy máu, sưng đỏ giữa các ngón, thú liếm chân liên tục là lúc cần bác sĩ thú y.
Bài này không nói lại chuyện móng; cắt và mài móng có bài riêng trong danh mục.
Bàn chân chó mèo có gì
- Đệm chân: lớp da dày, có mỡ đệm bên dưới, giúp chịu lực và bám mặt đất. Chó có một đệm lớn ở giữa và bốn đệm ngón; chân trước còn có một đệm nhỏ phía sau cổ chân.
- Kẽ ngón: vùng da mỏng giữa các ngón và các đệm, có lông mọc, dễ ẩm.
- Tuyến mồ hôi: chó mèo đổ mồ hôi chủ yếu qua đệm chân. Vì vậy khi thú căng thẳng hoặc nóng, có thể thấy dấu chân ẩm trên sàn.
Đệm chân của chó đi bộ nhiều ngoài đường thường dày và chai hơn, chó ở căn hộ có đệm mềm hơn, dễ tổn thương khi đột ngột đi đường nóng hoặc đường đá.
Lông kẽ chân: vì sao phải tỉa
Ở nhiều giống lông dài và lông xoăn như poodle, shih tzu, maltese, phốc sóc, golden, cocker, lông mọc dày giữa các đệm chân, dài dần lên phủ cả mặt đệm. Hậu quả:
- Trượt chân trên gạch men và sàn gỗ, rất phổ biến ở nhà phố, chung cư Việt Nam. Chó già và chó có khớp yếu bị ảnh hưởng nhiều nhất.
- Giữ ẩm: sau khi đi mưa, đi bộ trên cỏ ướt, lông kẽ chân ướt lâu khô, làm da ở kẽ ngón dễ kích ứng, có mùi.
- Vón cục: lông dài bị bết thành cục cứng giữa các ngón, cấn vào da khi đi.
- Mắc dị vật: hạt cỏ có gai, sỏi nhỏ, kẹo cao su, nhựa đường dính vào lông.
Tỉa lông kẽ chân ở nhà
- Dụng cụ: tông đơ nhỏ dành cho vùng chân, mặt (loại lưỡi hẹp) hoặc kéo đầu tròn. Kéo nhọn không dùng ở vùng này.
- Tư thế: chó nằm nghiêng hoặc đứng trên bàn chống trượt; nâng chân theo hướng gập tự nhiên, lật lòng bàn chân lên.
- Tỉa phần lông phủ lên mặt đệm cho bằng mặt đệm. Không cố đào sâu vào giữa các ngón.
- Tông đơ lướt nhẹ, lưỡi song song với mặt đệm, không ấn vào da kẽ ngón. Da kẽ ngón mỏng và có nếp, ấn mạnh dễ trầy.
- Tỉa viền quanh bàn chân (nếu muốn bàn chân gọn tròn) bằng kéo, để chân đứng tự nhiên trên bàn.
- Kiểm tra lưỡi tông đơ thường xuyên: lưỡi nóng thì nghỉ, áp vào cổ tay mình để thử.
Lông bị bết cứng giữa các ngón thì không cắt bằng kéo sát da: rất dễ cắt vào da lẫn trong búi lông. Để groomer xử lý bằng tông đơ.
Mèo có cần tỉa lông kẽ chân không
Mèo lông dài như Ba Tư, Anh lông dài, Maine Coon có thể có túm lông dài ở kẽ chân. Thường chỉ cần tỉa khi lông dính phân, cát vệ sinh hoặc bết lại. Mèo nhạy cảm khi bị cầm chân, nên làm từng chân, lúc mèo buồn ngủ.
Đệm chân khô nứt: nguyên nhân và phòng
| Nguyên nhân | Phòng thế nào |
|---|---|
| Nhựa đường, vỉa hè nóng giữa trưa hè | Đi dạo sáng sớm hoặc chiều tối; thử áp mu bàn tay xuống mặt đường vài giây, nóng tay là quá nóng với chân chó |
| Đường đá, bê tông thô, cát nóng ở bãi biển | Tăng quãng đi dần; nghỉ ở bóng mát; rửa chân sau khi đi biển |
| Ướt khô liên tục (mùa mưa, lau sàn bằng hoá chất) | Lau khô chân sau khi đi; giữ sàn khô; tránh để thú đi lên sàn vừa lau chất tẩy |
| Hoá chất trên sàn, nước lau nhà đậm đặc | Pha đúng tỉ lệ, để sàn khô trước khi cho thú đi; rửa chân thú nếu dẫm phải |
| Thú già, ít vận động | Kiểm chân mỗi tuần; hỏi bác sĩ về sáp dưỡng phù hợp |
Sáp dưỡng đệm chân dành cho thú cưng, loại an toàn nếu thú liếm, có thể giúp đệm chân khô bớt nứt. Không dùng kem dưỡng da tay, kem có hương liệu, thuốc mỡ của người vì thú sẽ liếm và nuốt. Không bôi gì lên vết nứt đang chảy máu hay đỏ sưng; đó là lúc đi khám.
Giày, tất cho chó: có cần không
Giày cho chó có ích trong vài trường hợp: phải đi qua mặt đường nóng không tránh được, đi đường đá sắc, hoặc khi bác sĩ dặn che vết thương ở chân. Nhưng chó cần được làm quen dần, giày phải vừa, không cọ xát, và không đi cả ngày vì chân đổ mồ hôi bên trong. Tất chống trượt mặc trong nhà giúp chó già đứng vững hơn trên gạch, nhưng cũng cần tháo ra để chân được thoáng.
Rửa chân sau khi đi dạo
Ở thành phố, chân chó dẫm qua đủ thứ: nước đọng, rác, dầu nhớt, hoá chất. Thói quen rửa chân giúp phát hiện sớm vết xước, dị vật.
- Dùng khăn ẩm hoặc chậu nước ấm nhỏ, nhúng từng chân.
- Lau sạch giữa các ngón.
- Lau khô kỹ kẽ ngón bằng khăn khô. Chân ướt để nguyên là kẽ ngón ẩm cả ngày.
- Nhìn nhanh mặt đệm và kẽ ngón: có vết cắt, gai, hạt cỏ, mảnh thuỷ tinh?
Những dấu hiệu cần để ý
- Thú liếm hoặc cắn chân liên tục, lông chân ngả đỏ nâu (do nước bọt).
- Kẽ ngón đỏ, sưng, có mụn, có mùi hôi chua.
- Một cục sưng mềm giữa các ngón.
- Đệm chân nứt sâu, bong lớp da, chảy máu.
- Thú đột ngột đi khập khiễng, không chịu đặt chân xuống.
- Có dị vật cắm sâu vào da.
Những trường hợp này không tự nặn, tự rạch, tự gắp dị vật cắm sâu hay bôi thuốc của người. Giữ chân sạch, khô, ngăn thú liếm nếu có thể, chụp ảnh và đưa đi bác sĩ thú y.
Bắt tay làm
Lịch chăm bàn chân
- Sau mỗi lần đi dạo: lau, lau khô kẽ ngón, nhìn nhanh.
- Mỗi tuần: lật lòng bàn chân, kiểm đệm, kẽ ngón, lông kẽ chân.
- Mỗi hai đến bốn tuần: tỉa lông kẽ chân cho bằng mặt đệm (giống lông dài).
- Mùa hè: chuyển giờ đi dạo tránh giữa trưa.
Dụng cụ tối thiểu
- Tông đơ nhỏ lưỡi hẹp hoặc kéo đầu tròn.
- Khăn khô riêng cho chân.
- Sáp dưỡng đệm chân an toàn cho thú, nếu bác sĩ thấy cần.
Khi nào cần người chuyên
Groomer: tỉa lông kẽ chân cho chó lông dày, xử lý lông bết giữa các ngón, tạo dáng bàn chân tròn gọn theo kiểu tỉa. Groomer cũng thường là người đầu tiên thấy vết lạ ở chân và báo cho chủ.
Bác sĩ thú y: đệm chân nứt sâu hoặc chảy máu, bỏng đệm chân do đường nóng, kẽ ngón viêm đỏ có mủ, cục sưng giữa các ngón, liếm chân không dứt, dị vật cắm sâu, đi khập khiễng.
Câu hỏi thường gặp
Có nên cắt lông kẽ chân cho chó không?
Nên tỉa với giống lông dài, lông xoăn khi lông đã phủ lên mặt đệm. Tỉa bằng mặt đệm giúp chó bớt trượt trên sàn gạch, chân khô nhanh hơn và ít mắc dị vật. Không cần đào sâu vào giữa các ngón.
Đệm chân chó bị nứt phải làm sao?
Nứt nhẹ, khô ráp có thể giữ chân sạch khô và hỏi bác sĩ về sáp dưỡng dành cho thú. Nứt sâu, chảy máu, đỏ sưng thì đưa đi bác sĩ thú y, không bôi kem hay thuốc của người.
Đường nóng thế nào thì không nên cho chó đi?
Áp mu bàn tay xuống mặt đường vài giây, thấy nóng khó chịu là quá nóng với chân chó. Mùa hè nên đi dạo sáng sớm hoặc chiều tối, tránh nhựa đường lúc giữa trưa.
Vì sao lông chân chó bị đỏ nâu?
Thường do chó liếm chân nhiều, sắc tố trong nước bọt làm lông ngả đỏ nâu. Liếm chân liên tục có thể là dấu hiệu ngứa, dị ứng hoặc viêm kẽ ngón, nên đưa đi bác sĩ thú y.
Có dùng kem dưỡng da tay cho đệm chân chó được không?
Không nên, vì chó sẽ liếm và nuốt, và nhiều loại kem có hương liệu, thành phần không dành cho thú. Chỉ dùng sáp dưỡng đệm chân dành cho thú cưng, loại an toàn khi liếm.
