Chăm lông chó mèo sau phẫu thuật, sau triệt sản: tắm khi nào

Sau phẫu thuật hay triệt sản, chó mèo không được tắm ngâm nước hay để vết mổ ướt cho tới khi bác sĩ thú y cho phép, thường là sau lần tái khám hoặc cắt chỉ. Trong thời gian đó, chủ nuôi chỉ lau sạch những vùng xa vết mổ, chải nhẹ phần lông còn lại, giữ vòng cổ chống liếm sạch và kiểm tra vết mổ mỗi ngày. Vùng lông bị cạo để mổ sẽ mọc lại theo thời gian; ở chó lông kép có thể mọc chậm và không đều.

Những ngày đầu: ưu tiên vết mổ, không phải bộ lông

Trong một hai tuần đầu sau mổ, mọi việc làm đẹp đều xếp sau việc giữ cho vết mổ sạch, khô và không bị liếm. Lời dặn của bác sĩ thú y mổ cho thú là điều trên hết; những gì trong bài này chỉ là gợi ý chung để chủ nuôi biết nên hỏi bác sĩ những gì.

Những điều thường được dặn

• Không tắm, không bơi, không để thú lội nước cho tới khi bác sĩ cho phép.
• Không bôi bất cứ thứ gì lên vết mổ ngoài những gì bác sĩ kê.
• Đeo vòng cổ chống liếm hoặc áo sau mổ theo hướng dẫn.
• Hạn chế chạy nhảy, leo cầu thang.

Nhìn vết mổ mỗi ngày

Mỗi ngày một hai lần, nhìn vết mổ dưới ánh sáng tốt. Chụp ảnh cùng một góc mỗi ngày giúp so sánh. Những dấu hiệu nên gọi bác sĩ ngay: sưng to dần, đỏ lan rộng, chảy dịch hoặc mủ, mùi hôi, vết mổ hở ra, thú liếm hoặc cắn được vết mổ, thú sốt, bỏ ăn, mệt lả.

Giữ sạch mà không tắm

Thú không được tắm vẫn có thể bẩn: chân lấm đất, vùng mông dính phân, mèo dính cát vệ sinh. Cách giữ sạch:

• Lau từng chỗ: khăn ẩm ấm, vắt thật ráo, lau chân, mặt, vùng mông — những chỗ xa vết mổ. Lau xong thấm khô ngay.
• Không dùng khăn ướt, xịt khô hay sản phẩm tắm khô gần vết mổ. Hoá chất và hương liệu có thể kích ứng vết thương đang lành.
• Chải nhẹ: chải phần lông xa vết mổ giúp thú dễ chịu và giữ lông không bết trong thời gian không tắm. Tránh chải hoặc cạo quanh mép vết mổ.
• Đệm nằm sạch: thay vỏ đệm thường xuyên, vì thú nằm nhiều hơn sau mổ.

Với mèo sau triệt sản, nhiều bác sĩ thú y dặn đổi loại cát vệ sinh trong vài ngày để cát không dính vào vết mổ. Hãy hỏi bác sĩ của mèo loại nào phù hợp.

Vòng cổ chống liếm và bộ lông

Vòng cổ hình loa giúp thú không liếm vết mổ, nhưng nó cũng làm thú không tự chải được, và cọ vào lông cổ suốt ngày đêm.

• Thú lông dài dễ bị bết lông quanh cổ, dưới vòng. Mỗi ngày tháo vòng ra một lúc dưới sự giám sát (nếu bác sĩ cho phép) để chải vùng cổ, rồi đeo lại.
• Vòng cổ dính thức ăn, nước dãi: lau sạch mặt trong vòng mỗi ngày.
• Thú không tự liếm được nên mặt, khoé miệng dễ bẩn — lau bằng khăn ẩm.
• Mèo đeo vòng không tự chải được lưng; chải nhẹ giúp mèo.

Khi nào được tắm lại

Chỉ tắm lại khi bác sĩ thú y xác nhận vết mổ đã lành đủ. Lần tắm đầu sau mổ nên:

1. Dùng dầu gội nhẹ, pha loãng.
2. Không chà mạnh lên vùng sẹo; xả nước nhẹ.
3. Thấm khô bằng khăn, sấy gió nhẹ, ấm vừa — da vùng sẹo mới còn nhạy cảm.
4. Quan sát vùng sẹo sau tắm vài ngày.

Với việc đưa thú đến tiệm spa sau mổ, nên đợi bác sĩ cho phép, báo với groomer về vết mổ và nhắc không dùng lồng sấy nóng.

Vùng lông bị cạo: mọc lại thế nào

Trước khi mổ, bác sĩ cạo sát một vùng lông để giữ vô trùng. Vùng này mọc lại nhanh hay chậm tuỳ kiểu lông, tuỳ con, tuỳ mùa.

Vùng lông mọc lại đôi khi có màu hơi khác lúc đầu. Da vùng cạo không có lông che nên dễ bị nắng hơn — hạn chế cho thú nằm phơi nắng gắt trong thời gian này.

Sau phẫu thuật xương khớp

Thú mổ xương khớp phải hạn chế vận động dài ngày, thường ở trong lồng hoặc khu nhỏ. Chăm lông lúc này là chải nhẹ khi thú nằm, giữ vùng mông sạch nếu thú ít di chuyển, kiểm tra da ở chỗ băng, nẹp có bị cọ đỏ không. Không tự tháo băng để chải hay tắm. Mọi câu hỏi về tư thế đỡ thú nên hỏi bác sĩ đã mổ.

Áo sau mổ thay cho vòng cổ

Một số bác sĩ thú y cho dùng áo sau mổ (loại áo bó vừa, phủ kín vùng bụng) thay cho vòng cổ loa, nhất là sau triệt sản. Áo giúp thú ăn uống, ngủ thoải mái hơn, nhưng đặt ra vài việc chăm lông khác:

• Lông dưới áo bị ép và cọ suốt ngày, thú lông dài dễ bết ở nách, ngực. Nếu bác sĩ cho phép tháo áo ngắn, chải nhẹ những vùng này rồi mặc lại.
• Áo bẩn, ẩm do nước tiểu hay thức ăn phải thay hoặc giặt ngay; vải ẩm áp lên vết mổ là điều nên tránh.
• Kiểm tra chỗ mép áo ở nách, bẹn có cọ đỏ da không.
• Với thú đực, áo phải được thiết kế để không thấm nước tiểu lên vết mổ — hỏi bác sĩ loại phù hợp.

Áo hay vòng cổ, lựa chọn là của bác sĩ đã mổ, tuỳ vị trí vết mổ và tính nết thú.

Bắt tay làm: hai tuần sau mổ

• Mỗi ngày: nhìn và chụp ảnh vết mổ; lau mặt, chân, vùng mông bằng khăn ẩm vắt ráo; lau mặt trong vòng cổ.
• Cách ngày: chải nhẹ phần lông xa vết mổ; chải vùng cổ dưới vòng nếu bác sĩ cho tháo vòng có giám sát.
• Khi bác sĩ cho phép: tắm nhẹ lần đầu, sấy gió ấm nhẹ.
• Dụng cụ: khăn mềm, khăn hút nước, bàn chải mềm, đệm lót thay được, vòng cổ chống liếm hoặc áo sau mổ đúng cỡ.

Khi nào cần người chuyên

Bác sĩ thú y cho mọi dấu hiệu bất thường ở vết mổ, cho quyết định khi nào tắm được, và khi vùng cạo không mọc lông lại sau thời gian dài. Groomer khi thú đã lành và cần tỉa lại cho đều, hoặc khi lông dài bị bết trong thời gian không tắm được — nhớ báo groomer về ca mổ.