Mèo mặt ngắn mũi tẹt như Ba Tư, Exotic (mèo Ba Tư lông ngắn), Himalaya thường chảy nước mắt thường xuyên và có nếp da quanh mũi giữ ẩm, nên cần được lau mặt mỗi ngày. Cách làm đơn giản: bông mềm thấm nước ấm sạch, mỗi bên mắt một miếng riêng, lau từ góc trong ra ngoài, rồi lau nếp mũi và thấm thật khô. Vệt nâu đỏ dưới mắt phần lớn là do nước mắt chảy tràn lâu ngày; nhưng mắt đỏ, nheo mắt, dịch vàng xanh hay giác mạc mờ là việc của bác sĩ thú y, không phải của khăn lau.
Vì sao mèo mặt ngắn hay chảy nước mắt
Ở mèo, nước mắt bình thường thoát qua một ống nhỏ từ góc trong của mắt xuống mũi. Mèo được lai tạo theo hướng mặt phẳng, mũi ngắn thì xương mặt bị ép lại, ống dẫn này có thể hẹp hoặc gấp khúc, nước mắt không thoát kịp và tràn ra ngoài. Mắt to, lồi cũng dễ bị khô và kích ứng hơn, nên tiết thêm nước mắt.
Ngoài ra, nếp da trên sống mũi của nhiều mèo mặt ngắn có thể cọ vào mắt, hoặc giữ ẩm cùng nước mắt và bụi. Lông quanh mắt mọc hướng vào trong cũng là một nguồn kích ứng.
Những đặc điểm này nằm trong cấu trúc khuôn mặt, nên việc lau mặt hằng ngày với mèo mặt ngắn là chăm sóc suốt đời, giống như chải lông với mèo lông dài.
Vệt nước mắt nâu đỏ là gì
Vệt nâu đỏ dưới góc mắt hình thành khi nước mắt chảy tràn và đọng lâu trên lông. Nước mắt có chứa những sắc tố tự nhiên khiến lông đổi màu khi tiếp xúc lâu với không khí và ánh sáng; vùng lông ẩm cũng là nơi nấm men và vi khuẩn phát triển, làm vệt sẫm hơn, đôi khi có mùi. Trên mèo lông trắng hay lông màu nhạt, vệt này rất dễ thấy; trên mèo lông sẫm thì khó thấy hơn nhưng vẫn có.
Vệt nước mắt tự nó không phải bệnh. Nhưng nó là dấu hiệu của nước mắt chảy tràn, và nguyên nhân của nước mắt chảy tràn thì có lúc cần khám: lông mi mọc ngược, nếp da cọ vào mắt, viêm kết mạc, tắc ống lệ, hay một tổn thương ở giác mạc.
Lau mặt mèo mặt ngắn từng bước
Chuẩn bị
- Bông miếng hoặc gạc mềm, không xơ.
- Nước sạch đã đun sôi để nguội tới ấm.
- Khăn mềm khô để thấm.
- Lược nhỏ răng dày để chải lông quanh mắt sau khi lau.
Không dùng nước muối tự pha theo cảm tính, không dùng dung dịch rửa mắt của người, không dùng sản phẩm có cồn, tinh dầu hay hương liệu. Nếu muốn dùng dung dịch lau mắt dành riêng cho thú cưng, hãy hỏi bác sĩ thú y loại nào phù hợp.
Các bước
- Giữ mèo nhẹ nhàng, có thể quấn hờ trong khăn với mèo hay quẫy. Một tay đỡ dưới cằm.
- Làm mềm ghèn khô: đặt miếng bông ấm lên góc mắt vài giây, ghèn sẽ mềm ra, không phải chà.
- Lau từ góc trong ra ngoài, theo hướng ra xa mũi, không chạm vào nhãn cầu.
- Mỗi mắt một miếng bông riêng, để không mang thứ gì từ mắt này sang mắt kia.
- Lau nếp mũi: dùng miếng bông mới, lau nhẹ theo nếp da trên sống mũi, nơi hay đọng bẩn.
- Thấm khô toàn bộ vùng vừa lau. Đây là bước hay bị bỏ qua nhưng quan trọng nhất: vùng lông ẩm lâu chính là nơi vệt ố và mùi hình thành.
- Chải nhẹ lông quanh mắt bằng lược nhỏ, chải ra xa mắt.
Cả quy trình chỉ mất một hai phút. Làm cùng giờ mỗi ngày, kèm một phần thưởng nhỏ, phần lớn mèo sẽ quen.
Những điều không nên làm
- Không dùng tăm bông chọc sâu vào góc mắt hay nếp da.
- Không tự nhỏ thuốc mắt của người hay thuốc mắt còn thừa từ lần trước.
- Không dùng các sản phẩm "tẩy vệt ố" không rõ thành phần, nhất là loại phải cho mèo uống hoặc trộn vào đồ ăn: những chuyện này cần bác sĩ thú y quyết định.
- Không tự cắt lông sát mắt bằng kéo mũi nhọn. Một cú quay đầu là đủ gây thương tích.
- Không dùng phấn, bột trắng để che vệt ố: mèo liếm phải và bột có thể bay vào mắt.
Tỉa lông quanh mắt
Lông mọc dài quanh mắt mèo Ba Tư giữ nước mắt và có thể chọc vào mắt. Groomer có kinh nghiệm với mèo có thể tỉa ngắn vùng này bằng kéo đầu tròn hoặc tông đơ nhỏ, giúp vùng góc mắt khô nhanh và dễ lau. Đây là việc cần người có tay vững và mèo đã quen được chạm vào mặt; không nên tự làm ở nhà nếu mèo hay quay đầu.
Dấu hiệu phải đi bác sĩ thú y
| Dấu hiệu | Có thể liên quan |
|---|---|
| Nheo một mắt, nhắm mắt, sợ ánh sáng | Đau mắt, tổn thương giác mạc |
| Giác mạc mờ đục, có đốm hay vệt | Tổn thương giác mạc, cần khám sớm |
| Dịch đặc màu vàng, xanh | Nhiễm trùng |
| Mắt đỏ, mí sưng | Viêm, dị vật, nhiễm trùng |
| Mèo cào, dụi mặt liên tục | Ngứa, đau, dị vật |
| Nếp da mũi đỏ, ướt, có mùi | Viêm da nếp gấp |
| Nước mắt tăng đột ngột ở một bên | Dị vật, tổn thương, tắc ống lệ |
Mèo mặt ngắn có mắt lồi, nên tổn thương giác mạc có thể tiến triển nhanh. Nheo mắt hay mờ đục là lý do đi khám trong ngày, không đợi xem có tự khỏi không. Trước khi đi, chụp ảnh mắt dưới ánh sáng tự nhiên và ghi lại triệu chứng bắt đầu từ khi nào.
Bắt tay làm
Lịch chăm mặt cho mèo mặt ngắn tham khảo:
- Mỗi ngày, có con cần hai lần: lau góc mắt, lau nếp mũi, thấm khô.
- Mỗi tuần: chải lông quanh mặt, kiểm tra lông có chọc vào mắt không.
- Mỗi một hai tháng: tỉa lông quanh mắt ở groomer nếu cần.
Một lưu ý khi đi spa: mèo mặt ngắn nhạy cảm với nhiệt và có đường thở hẹp hơn. Khi sấy, không thổi gió nóng vào mặt; nếu mèo thở há miệng, thở gấp, phải dừng ngay, đưa ra chỗ thoáng mát. Hỏi tiệm xem họ có dùng lồng sấy không, và yêu cầu không để mèo mặt ngắn trong lồng sấy.
Khi nào cần người chuyên
Bác sĩ thú y cần xem khi có bất kỳ dấu hiệu nào trong bảng trên, khi vệt nước mắt tăng nhanh, hoặc khi chủ nuôi muốn biết nguyên nhân chảy nước mắt của mèo mình có điều trị được không. Groomer có kinh nghiệm với mèo giúp tỉa lông quanh mắt và nếp mũi, nhất là với mèo lông dài. Nếu groomer thấy mắt đỏ, đục hay có dịch, họ nên dừng việc làm đẹp và khuyên đi khám.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mèo Ba Tư hay chảy nước mắt?
Mèo Ba Tư có mặt phẳng, mũi ngắn nên ống dẫn nước mắt xuống mũi có thể hẹp hoặc gấp khúc, nước mắt không thoát kịp và tràn ra. Mắt to, lồi và nếp da mũi cũng dễ gây kích ứng.
Lau mắt cho mèo bằng gì?
Dùng bông mềm thấm nước sạch đã đun sôi để nguội tới ấm, mỗi mắt một miếng riêng, lau từ góc trong ra ngoài rồi thấm khô. Không dùng thuốc mắt hay dung dịch của người; muốn dùng dung dịch lau mắt cho thú cưng thì hỏi bác sĩ thú y.
Vệt nâu dưới mắt mèo có nguy hiểm không?
Vệt nâu đỏ tự nó không phải bệnh mà là dấu hiệu nước mắt chảy tràn lâu ngày. Tuy vậy, nếu mắt đỏ, nheo mắt, có dịch vàng xanh hay giác mạc mờ thì cần đưa mèo đi bác sĩ thú y.
Có tẩy được vết ố nước mắt ở mèo không?
Lau và thấm khô hằng ngày giúp vết ố nhạt dần và không đậm thêm, tỉa lông quanh mắt cũng giúp vùng đó khô hơn. Không nên dùng sản phẩm tẩy không rõ thành phần, nhất là loại cho mèo uống, khi chưa hỏi bác sĩ thú y.
Bao lâu nên lau mặt cho mèo mặt tịt?
Mỗi ngày một lần, có con cần hai lần. Việc lau gồm góc mắt, nếp mũi và thấm khô kỹ, chỉ mất một hai phút nếu làm đều thành thói quen.
