Lông trong ống tai chó không có câu trả lời chung "phải nhổ" hay "cấm nhổ". Quan điểm được nhiều bác sĩ thú y và groomer hiện nay đồng thuận là: tai khoẻ, thông thoáng thì không cần nhổ định kỳ; chỉ xử lý khi lông quá dày làm bít ống tai, giữ ráy và ẩm, hoặc khi bác sĩ thú y cần làm thông tai để khám và điều trị. Nhổ lông tai là việc xâm lấn, nên để bác sĩ thú y hoặc groomer được đào tạo làm, chủ nuôi ở nhà chỉ nên tỉa gọn phần lông thò ra ở miệng lỗ tai.
Giống nào có lông mọc trong ống tai
Hầu hết chó có một ít lông ở miệng lỗ tai. Nhưng một số giống có lông mọc dày trong ống tai, thường là các giống lông không rụng theo mùa hoặc rụng ít, lông mọc dài liên tục:
- Poodle và toy poodle, kể cả chó được tỉa kiểu teddy.
- Schnauzer các cỡ.
- Shih tzu, lhasa apso.
- Bichon frise, maltese.
- Các giống lai mang lông poodle.
Ở những con này, lông trong ống tai có thể dày đến mức nhìn vào chỉ thấy một búi lông, ráy tai bám vào lông thành từng cục. Mèo hiếm khi có vấn đề này; lông ở vành tai mèo mọc ra ngoài và không cần nhổ.
Lý do người ta từng nhổ lông tai thường xuyên
Trong nhiều năm, nhổ lông tai là một bước gần như bắt buộc trong buổi grooming poodle và schnauzer. Lý lẽ là lông dày cản không khí lưu thông, giữ ráy tai và độ ẩm, tạo điều kiện cho nấm và vi khuẩn. Lấy lông ra thì tai thông thoáng, dễ lau, dễ nhìn.
Lý lẽ này đúng một phần: ở con có lông bít kín và hay viêm tai, làm thông ống tai thực sự giúp ích, và bác sĩ thú y cần nhìn thấy màng nhĩ để khám.
Vì sao quan điểm đã thay đổi
Ngày càng nhiều bác sĩ thú y da liễu và groomer khuyên không nhổ định kỳ ở tai khoẻ. Lý do được nêu:
- Mỗi sợi lông nhổ ra để lại một lỗ chân lông bị tổn thương nhỏ. Nhổ cả búi là tạo nhiều vết tổn thương nhỏ trên lớp da lót ống tai.
- Da bị kích ứng có thể sưng, tiết dịch, và vi khuẩn có chỗ để bám, nghĩa là việc nhổ đôi khi lại mở đường cho viêm tai mà nó định phòng.
- Nhổ lông gây đau, nhất là khi nhổ nhiều một lúc. Thú nhớ cảm giác đó và sợ bị chạm vào tai, làm các lần vệ sinh tai sau khó hơn.
- Nhiều con có lông tai dày mà cả đời không viêm tai.
Đây vẫn là chủ đề còn tranh luận trong nghề. Không có quy tắc áp cho mọi con. Cách làm hợp lý là quyết theo tình trạng của từng tai, và người quyết khi tai có vấn đề là bác sĩ thú y.
Khí hậu nóng ẩm làm chuyện lông tai khác đi thế nào
Phần lớn tài liệu grooming viết từ các nước ôn đới khô. Ở Việt Nam, độ ẩm cao quanh năm, mùa mưa phía Nam kéo dài, mùa nồm miền Bắc làm mọi thứ ẩm ướt nhiều ngày liền. Lông tai dày trong điều kiện này lâu khô hơn, nhất là sau khi tắm. Điều đó không có nghĩa là phải nhổ, nhưng có nghĩa là:
- Phải lau khô và sấy vành tai cẩn thận sau mỗi lần tắm.
- Kiểm tai thường hơn vào mùa ẩm, hai lần mỗi tuần với chó lông tai dày.
- Giữ lông ở vành tai và miệng lỗ tai gọn để gió lưu thông.
- Chó ngủ trong phòng điều hoà thì tai đỡ ẩm hơn chó ở ngoài hiên, nhưng vẫn cần kiểm.
So sánh các lựa chọn
| Lựa chọn | Khi nào hợp | Rủi ro | Ai làm |
|---|---|---|---|
| Để nguyên, chỉ theo dõi | Tai khoẻ, không mùi, không ráy nhiều | Ít; cần kiểm tai đều | Chủ nuôi |
| Tỉa gọn lông ở miệng lỗ tai và vành tai | Lông thò ra ngoài, dính ráy, vướng bẩn | Trầy da nếu dùng kéo nhọn, thú giật đầu | Chủ nuôi cẩn thận hoặc groomer |
| Nhổ bớt một lượng nhỏ lông ở miệng ống tai | Lông dày cản việc lau, nhưng tai khoẻ | Kích ứng nhẹ, đau | Groomer được đào tạo, theo ý kiến bác sĩ |
| Làm thông ống tai trong điều trị viêm tai | Tai đang viêm, lông bít, cần nhìn màng nhĩ | Đau, cần đánh giá tai trước | Bác sĩ thú y |
Chủ nuôi làm được gì ở nhà
Tỉa phần lông nhìn thấy
Phần lông mọc ở mặt trong vành tai và thò ra khỏi miệng lỗ tai có thể tỉa gọn bằng kéo đầu tròn hoặc tông đơ nhỏ dành cho vùng mặt. Mục đích là để vành tai thông thoáng, ráy tai không bám thành búi bên ngoài. Giữ đầu chó chắc, kéo luôn song song với da, không chĩa mũi kéo vào trong lỗ tai. Chó giật đầu thì dừng.
Kiểm tai đều
- Mỗi tuần lật vành tai, nhìn, ngửi.
- Lau vành tai và miệng lỗ tai khi thấy bẩn (xem bài vệ sinh tai).
- Sau khi tắm, lau khô và để gió ấm đi qua vành tai.
Không nên tự làm
- Không tự nhổ búi lông sâu trong ống tai bằng kẹp hay bằng tay.
- Không dùng kẹp kim loại đưa vào ống tai.
- Không nhổ lông khi tai đang đỏ, có mùi, có dịch.
Khi đưa đi tiệm: hỏi gì về lông tai
Ở nhiều tiệm, nhổ lông tai vẫn nằm sẵn trong gói tắm tỉa poodle, schnauzer. Chủ nuôi có quyền nói rõ mong muốn:
- Tiệm có nhổ lông tai mặc định không, hay hỏi chủ trước?
- Nếu tai con mình khoẻ, có thể chỉ tỉa gọn bên ngoài thay vì nhổ không?
- Nếu groomer thấy tai có mùi, dịch lạ, họ sẽ báo hay tự xử lý?
- Có dùng bột hỗ trợ nhổ lông tai không; con mình có từng kích ứng với loại bột đó không?
Groomer có kinh nghiệm thường chỉ lấy một lượng nhỏ, từng chút, ở phần lông dễ tách, và dừng khi thú khó chịu. Nếu sau buổi grooming chó lắc đầu, gãi tai nhiều hơn bình thường hơn một hai ngày, hãy báo tiệm và đưa đi khám.
Bắt tay làm
Bảng kiểm cho chó lông tai dày
- Tai có mùi lạ không?
- Ráy tai có bám thành cục vào lông không?
- Da trong vành tai hồng nhạt hay đỏ?
- Chó có lắc đầu, gãi tai nhiều hơn tuần trước?
- Lông ở miệng lỗ tai có dài đến mức che kín không?
Trả lời "có" ở bất cứ câu nào trong ba câu đầu thì đi khám trước, chuyện lông tính sau.
Khi nào cần người chuyên
Bác sĩ thú y: tai có mùi, dịch, đỏ, đau; chó viêm tai tái đi tái lại; cần quyết định có làm thông ống tai hay không. Bác sĩ cũng là người nói rõ tai con mình có nên giữ lông hay không, dựa trên lần khám thực tế.
Groomer được đào tạo: tỉa và làm gọn lông tai cho chó lông dày; nhổ một lượng nhỏ khi có lý do, khi tai khoẻ và chủ đồng ý.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nhổ lông tai cho chó poodle không?
Không cần nhổ định kỳ nếu tai khoẻ, thông thoáng và không có mùi. Nhiều bác sĩ thú y khuyên chỉ xử lý lông khi nó gây bít tai hoặc khi cần điều trị viêm tai. Tỉa gọn phần lông bên ngoài là đủ với nhiều con.
Nhổ lông tai có làm chó đau không?
Có gây đau và kích ứng, nhất là khi nhổ nhiều một lúc. Các lỗ chân lông bị tổn thương có thể sưng và tạo điều kiện cho viêm. Vì vậy việc này nên để groomer được đào tạo hoặc bác sĩ thú y làm khi có lý do.
Lông trong tai chó có gây viêm tai không?
Lông dày có thể giữ ráy và độ ẩm, góp phần gây viêm ở một số con, nhưng nhiều con lông tai dày vẫn không bị viêm. Viêm tai thường có nhiều nguyên nhân như dị ứng, ẩm, ve tai, cần bác sĩ khám.
Mèo có cần nhổ lông tai không?
Hầu như không. Lông ở tai mèo không mọc dày trong ống tai như poodle hay schnauzer. Tai mèo có vấn đề thì đưa đi khám, không nhổ lông.
Có tự tỉa lông tai cho chó ở nhà được không?
Được với phần lông ở vành tai và thò ra miệng lỗ tai, dùng kéo đầu tròn hoặc tông đơ nhỏ, giữ đầu chó chắc. Không đưa kéo hay kẹp vào trong ống tai.
