Mèo già và mèo béo thường không tự liếm được vùng lưng dưới, gốc đuôi và quanh hậu môn, vì khớp cứng, đau hoặc bụng cản không vặn người được. Hệ quả hay gặp là lông vùng lưng bết dầu, có gàu trắng, kết nút, và quần sau dính bẩn. Chủ nuôi giúp được bằng những buổi chải ngắn, nhẹ tay, lau vùng vệ sinh, và nhờ groomer tỉa vệ sinh khi cần. Song song, mèo nên được bác sĩ thú y khám về khớp, răng và cân nặng, vì đó mới là gốc của việc không tự chăm được.
Vì sao mèo già, mèo béo bỏ dần việc tự chải
Liếm lưng dưới và gốc đuôi đòi hỏi mèo vặn người gần như gập đôi, xoay cổ ra sau. Đó là động tác cần cột sống, hông và cổ dẻo, không đau.
- Thoái hoá khớp rất phổ biến ở mèo già và hay bị bỏ sót vì mèo giấu đau giỏi. Dấu hiệu thường không phải là đi khập khiễng mà là nhảy ít hơn, nhảy lên chỗ thấp hơn, ngại leo, đi vệ sinh ngoài khay vì bước qua thành khay khó, và lông lưng xấu đi.
- Thừa cân khiến bụng cản trở động tác vặn người, mèo không với tới lưng dưới và vùng hậu môn.
- Đau răng, đau miệng khiến việc liếm lông trở nên khó chịu.
- Bệnh toàn thân, mệt mỏi làm mèo dành ít năng lượng cho việc chải chuốt.
Vì vậy khi lông mèo xấu đi theo tuổi, đừng chỉ coi đó là chuyện thẩm mỹ. Đó là một trong những dấu hiệu sớm nhất cho thấy mèo đang có chuyện.
Nhận biết vùng lông bị bỏ quên
| Vùng | Dấu hiệu |
|---|---|
| Dọc sống lưng, lưng dưới | Lông bết dầu, xẹp, tách thành từng sợi nhọn; vảy gàu trắng |
| Gốc đuôi | Lông nhờn, có mùi, có khi kết nút |
| Quần sau, quanh hậu môn | Dính phân, nước tiểu; lông bết vàng |
| Hông, đùi | Nút rối, nhất là mèo lông dài |
| Móng | Móng mèo già dày, mọc dài, có thể cong vào đệm chân vì mèo ít cào và ít vận động |
Móng mọc quá dài cong vào đệm chân là việc cần xử lý sớm. Cách cắt móng được viết riêng ở danh mục móng, tai, răng và mắt; nếu móng đã đâm vào đệm, hãy đưa đi bác sĩ thú y.
Chải cho mèo già: ngắn, nhẹ, ấm
Mèo già da mỏng hơn, cơ teo bớt, xương sống và xương hông lộ rõ. Những cú chải bình thường với mèo trẻ có thể làm mèo già đau.
- Dùng bàn chải lông mềm hoặc găng cao su cho lưng; lược kim loại răng thưa cho chỗ có nút. Tránh lược slicker cứng chà trên xương sống.
- Buổi ngắn: hai ba phút mỗi lần, có thể vài lần mỗi ngày, tốt hơn một buổi dài.
- Để mèo nằm trên khăn mềm, ấm, ở tư thế nó thoải mái. Không bắt mèo đứng lâu.
- Đỡ người khi cần: một tay đặt nhẹ dưới bụng hoặc hông thay vì giữ chặt.
- Phòng ấm, nhất là mùa rét miền Bắc. Mèo già mất nhiệt nhanh hơn.
- Lướt nhẹ qua xương sống, chải theo chiều lông, không ấn.
Nhiều mèo già lại rất thích được chải lưng, có lẽ vì đó là chỗ chúng ngứa mà không tự gãi được. Nếu mèo ưỡn lưng, kêu rừ rừ, đó là dấu hiệu tốt.
Chải cho mèo béo
Mèo béo nhưng chưa già thường vẫn khoẻ khớp, chịu được buổi chải dài hơn. Vùng cần chú ý là lưng dưới, gốc đuôi và nếp da bụng, nơi ẩm và hay bết. Chải vùng bụng khi mèo nằm nghiêng; nếp bụng có thể cần lau khô sau khi mèo đi vệ sinh.
Chuyện cân nặng, khẩu phần không thuộc phạm vi việc chăm lông. Hãy hỏi bác sĩ thú y về cân nặng lý tưởng và cách giảm cân an toàn cho mèo; mèo giảm cân quá nhanh cũng nguy hiểm.
Vệ sinh vùng hậu môn và quần sau
Đây là việc làm mèo già, mèo béo khó chịu nhất khi không tự làm được, và cũng là nơi dễ bị ruồi, bẩn, viêm da.
- Lau bằng khăn mềm thấm nước ấm hoặc khăn lau dành cho thú cưng không mùi, lau từ trước ra sau.
- Phân khô dính chặt thì đắp khăn ấm lên vài phút cho mềm rồi lau, không giật.
- Thấm khô kỹ. Vùng ẩm lâu dễ bị đỏ da.
- Nếu bẩn nhiều, gội riêng quần sau bằng chút nước ấm và dầu gội cho mèo, không cần tắm cả người.
Về lâu dài, tỉa vệ sinh, tức cắt ngắn lông quanh hậu môn và mặt sau đùi, giúp giảm hẳn việc dính bẩn. Việc này nên để groomer có kinh nghiệm với mèo, vì da vùng này rất mỏng.
Khi nào nên cạo hoặc tỉa ngắn
Với mèo già lông dài mà việc chải hằng ngày gây đau hay quá sức, cắt ngắn bằng lược cữ hoặc cạo phần bết có thể là cách nhân đạo hơn chải mãi. Nhưng mèo già cũng là nhóm dễ bị căng thẳng, dễ lạnh, da dễ bị cắt nhất khi cạo. Quyết định này nên có ý kiến bác sĩ thú y. Nếu cần, việc cạo có thể làm ở phòng khám, nơi bác sĩ đánh giá và quyết định có dùng an thần hay không.
Gàu ở lưng mèo già: hiểu cho đúng
Những vảy trắng li ti dọc sống lưng mèo già phần lớn là da chết không được liếm và chải đi, cộng với dầu da không được phân bố đều. Chải nhẹ đều đặn thường làm gàu giảm rõ sau vài tuần. Tuy vậy, gàu nhiều đột ngột, gàu kèm ngứa, đỏ da, rụng lông thành mảng, hay gàu "di chuyển" được (có thể là ký sinh trùng ngoài da) thì cần bác sĩ thú y xem. Không dùng dầu gội trị gàu của người, không bôi kem dưỡng của người lên da mèo.
Bắt tay làm
Lịch chăm tối giản cho mèo già hoặc mèo béo:
- Mỗi ngày: vài phút chải lưng bằng bàn chải mềm; liếc qua vùng hậu môn.
- Hai ba lần mỗi tuần: kiểm tra hông, gốc đuôi, quần sau bằng lược kim loại; lau vùng vệ sinh nếu cần.
- Mỗi tuần: xem móng, nhất là móng mèo già.
- Mỗi một hai tháng: tỉa vệ sinh ở groomer nếu là mèo lông dài.
- Định kỳ theo lời bác sĩ: khám sức khoẻ cho mèo già, thường được khuyên dày hơn mèo trẻ.
Sắp xếp nhà để mèo đỡ phải vặn người và leo trèo: đệm nằm thấp, êm; khay vệ sinh thành thấp; bậc lên chỗ mèo thích nằm. Mèo đỡ đau thì cũng tự chải được nhiều hơn.
Khi nào cần người chuyên
Đến bác sĩ thú y khi: lông mèo xấu đi rõ trong vài tuần; mèo nhảy ít hơn, ngại leo, đi vệ sinh ngoài khay; hôi miệng, chảy dãi; móng đâm vào đệm chân; da dưới lông có vảy, đỏ, loét; mèo sút cân hoặc tăng cân nhanh. Nhờ groomer có kinh nghiệm với mèo già khi: cần tỉa vệ sinh, cạo vùng bết, hoặc tắm sấy cho mèo lông dài. Hỏi trước xem tiệm có thể làm buổi ngắn, chia nhỏ, không dùng lồng sấy không.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mèo già lông xơ, bết ở lưng?
Mèo già thường bị thoái hoá khớp hoặc đau răng nên không vặn người liếm được lưng dưới và gốc đuôi. Lông vùng đó bết dầu, có gàu. Nên đưa mèo đi khám để tìm và giảm đau, kết hợp chải nhẹ hằng ngày.
Mèo béo không liếm được hậu môn phải làm sao?
Lau vùng hậu môn bằng khăn ấm hoặc khăn lau thú cưng không mùi, thấm khô kỹ, và nhờ groomer tỉa ngắn lông vệ sinh. Đồng thời hỏi bác sĩ thú y về cân nặng và cách giảm cân an toàn cho mèo.
Chải lông cho mèo già cần lưu ý gì?
Dùng bàn chải mềm, chải nhẹ theo chiều lông, lướt qua xương sống mà không ấn. Mỗi buổi chỉ vài phút, để mèo nằm thoải mái trên khăn ấm và dừng khi mèo có dấu hiệu khó chịu.
Có nên cạo lông cho mèo già không?
Có thể, khi việc chải gây đau hoặc lông bết nặng, nhưng mèo già dễ căng thẳng, dễ lạnh và da mỏng. Nên hỏi ý kiến bác sĩ thú y; nếu cần, việc cạo có thể làm ở phòng khám.
Mèo bỏ liếm lông có phải dấu hiệu bệnh không?
Thường là có. Mèo bỏ tự chải lông có thể do đau khớp, đau răng, thừa cân hoặc một bệnh làm mèo mệt. Đây là lý do chính đáng để đưa mèo đi khám.