Bàn grooming giúp người làm đứng thẳng lưng và giữ thú ở một chỗ ổn định; dây giữ treo trên tay vịn giúp thú đứng yên đúng tư thế; tấm chống trượt giúp thú không trượt chân rồi hoảng. Ba món này chỉ an toàn khi đi kèm một luật không có ngoại lệ: thú đã đeo dây trên bàn thì người không được rời tay, rời mắt. Phần lớn tai nạn với bàn grooming trên thế giới đến từ việc người làm quay đi "chỉ vài giây".
Vì sao làm trên bàn tốt hơn ngồi dưới sàn
Nhiều chủ nuôi tắm, chải, cắt móng cho chó bằng cách ngồi bệt dưới sàn. Với một con chó nhỏ, ngoan, vài phút thì không sao. Làm lâu hơn thì có ba vấn đề: lưng người cong gập, khó nhìn rõ vùng bụng và chân, và thú dễ bỏ đi giữa chừng.
Trên một mặt bàn vững, cao vừa tầm, người đứng thẳng, hai tay rảnh, nhìn được mọi phía. Nhiều con chó cũng bình tĩnh hơn trên bàn, vì đó là một chỗ riêng, mỗi lần lên bàn là "giờ làm đẹp", khác với sàn nhà là chỗ chơi. Thói quen này giúp ích cả khi đi tiệm hay đi khám.
Ngoại lệ: chó rất lớn, chó già viêm khớp, chó sợ độ cao. Với các con này, làm trên sàn có thảm chống trượt hoặc bàn thấp nâng hạ được thì an toàn hơn.
Các loại bàn grooming
| Loại | Đặc điểm | Hợp với |
|---|---|---|
| Bàn gấp chân cố định | Nhẹ, gấp cất được, chiều cao cố định hoặc chỉnh vài nấc | Chủ nuôi ở nhà, chó nhỏ và vừa |
| Bàn nâng hạ thuỷ lực | Bơm chân nâng bàn, hạ xuống thấp để thú tự bước lên | Tiệm, chó vừa và lớn |
| Bàn nâng hạ điện | Nâng hạ bằng mô tơ, chỉnh độ cao liên tục | Tiệm làm nhiều chó lớn, chó già |
| Bàn tròn xoay | Mặt tròn quay được | Tỉa kéo kiểu, đỡ phải đi vòng quanh |
Những thứ nên kiểm trước khi dùng
- Độ vững: đẩy mạnh một góc bàn, bàn không lắc, không bập bênh. Chân bàn có đệm cao su chống trượt trên nền gạch ướt.
- Tải trọng: ghi rõ chịu được bao nhiêu kg, cao hơn hẳn cân nặng thú.
- Mặt bàn: phủ cao su hoặc vật liệu bám, không trơn khi ướt, dễ lau.
- Kích thước: thú đứng đủ bốn chân thoải mái, người với tới mọi phía.
- Chiều cao: tham khảo, mặt bàn cộng chiều cao thú nên khoảng ngang thắt lưng đến ngực người làm, để không phải cúi hay nhón.
Tay vịn và dây giữ
Tay vịn là thanh kim loại dựng đứng ở một đầu bàn, có thanh ngang phía trên. Có loại hình chữ H đặt hai đầu. Dây giữ treo từ thanh ngang xuống.
Dây vòng cổ
Một vòng dây có khoá trượt, đeo quanh cổ, đặt cao sau tai và dưới hàm, kéo vừa đủ để thú đứng thẳng đầu. Mục đích của nó là nhắc thú đứng yên, không phải để treo thú. Dây phải chùng nhẹ khi thú đứng bình thường. Nên chọn loại có khoá nhả nhanh để tháo ngay khi cần.
Dây đỡ bụng, đỡ hông
Một dây thứ hai vòng qua bụng sát chân sau, hoặc dây có đệm đỡ phần hông, giúp thú không ngồi xuống và không xoay mông ra khỏi bàn. Dây đỡ bụng chia bớt lực, nên thú ít bị kéo ở cổ.
Những điều tuyệt đối không làm
- Không rời thú khi đang đeo dây trên bàn, kể cả để đi lấy khăn, nghe điện thoại, mở cửa. Thú nhảy xuống khi cổ còn trong vòng dây có thể bị treo, chấn thương cổ, khí quản, thậm chí tử vong. Phải rời đi thì tháo dây và bế thú xuống, hoặc nhờ người khác giữ.
- Không kéo dây căng để ép thú đứng. Thú bị kéo cổ sẽ giãy mạnh hơn.
- Không dùng dây giữ với thú khó thở, chó mũi tẹt, chó có vấn đề khí quản, mà không hỏi bác sĩ thú y; với các con này dùng dây đỡ bụng và tay người giữ.
- Không buộc thú vào vật cố định bất kỳ trên cao như tay nắm cửa, vòi nước, khi không có bàn grooming và tay vịn đúng loại.
- Không trói chân, không bóp mõm để làm đẹp. Thú cần giữ chặt đến vậy là thú đang quá sợ; nên dừng và tìm cách khác.
Tấm chống trượt: món rẻ mà quan trọng
Một con chó trượt chân trên mặt bàn hoặc đáy bồn tắm sẽ hoảng, giãy, và lần sau nhớ cảm giác đó. Tấm cao su chống trượt đặt trên bàn, trong bồn, trên nền nhà tắm giúp thú đứng chắc. Chọn tấm có mặt dưới bám, mặt trên có gân hoặc hạt nổi, không có mùi cao su nồng, rửa và phơi được.
Ở nhà, khi chưa có bàn grooming, một chiếc bàn gỗ chắc chắn phủ tấm chống trượt là đủ để chải, cắt móng chó nhỏ. Không đặt thú lên máy giặt, nắp bồn cầu, ghế xoay hoặc bàn có bánh xe chưa khoá.
Trong bồn tắm và ở cửa phòng tắm
Đáy bồn tắm men hoặc khay tắm nhựa trơn hơn mặt bàn rất nhiều khi có dầu gội. Đặt tấm chống trượt trước khi xả nước, không đợi thú đã vào bồn. Bồn tắm cao trong tiệm thường có móc giữ dây; nguyên tắc vẫn như trên bàn: dây chùng, người không rời đi, không để thú đứng một mình trong bồn có nước. Khi bế thú ướt ra khỏi bồn, đặt xuống một tấm thảm thấm nước chống trượt, vì chân ướt trên nền gạch là lúc thú dễ trượt ngã, nhất là chó già. Với chó lớn, một bậc thang nhỏ có mặt bám giúp chó tự bước vào bồn, đỡ cho cả lưng người lẫn khớp chó.
Mèo trên bàn grooming
Mèo phản ứng khác chó. Phần lớn groomer làm mèo không dùng dây vòng cổ, vì mèo bị giữ cổ thường giãy dữ dội hơn và có thể tự làm mình bị thương. Thay vào đó là mặt bàn chống trượt, ánh sáng dịu, ít tiếng ồn, tay người giữ nhẹ ở vai và hông, và khi cần thì quấn một chiếc khăn mềm quanh thân để mèo cảm thấy được ôm, chứ không bị kẹp. Mèo tỏ ra căng thẳng thì dừng, cho nghỉ, làm tiếp sau.
Bắt tay làm
Bảng kiểm trước mỗi buổi làm trên bàn:
- Bàn đặt trên nền khô, đã thử độ vững.
- Tấm chống trượt phẳng, không cộm.
- Dụng cụ bày sẵn trong tầm tay, không phải quay đi lấy.
- Điện thoại để chế độ im lặng hoặc để xa.
- Dây vòng cổ có khoá nhả nhanh, đã chỉnh chùng nhẹ.
- Kế hoạch buổi làm ngắn, kết thúc khi thú còn bình tĩnh.
Tập cho thú quen bàn: đặt thú lên bàn, cho thưởng, bế xuống, lặp lại vài lần mỗi ngày trong vài ngày trước khi bắt đầu chải hay cắt trên bàn.
Khi nào cần người chuyên
Thú to quá sức bế, thú giãy mạnh đến mức nguy cơ ngã bàn, thú già, viêm khớp không đứng lâu được: nên để groomer có bàn nâng hạ và kinh nghiệm xử lý. Nếu thú từng bị ngã bàn, sau đó đi khập khiễng, ho, khó thở, hoặc có dấu hiệu đau cổ, cần đưa đến bác sĩ thú y kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Có cần mua bàn grooming để chăm chó ở nhà không?
Không bắt buộc. Với chó nhỏ, một chiếc bàn chắc chắn phủ tấm chống trượt là đủ để chải và cắt móng. Bàn grooming chuyên dụng có ích khi tự tắm sấy, tỉa lông thường xuyên hoặc nuôi chó vừa và lớn.
Dây giữ cổ trên bàn grooming có an toàn không?
An toàn khi dây chùng nhẹ, có khoá nhả nhanh và người làm không bao giờ rời đi khi thú còn đeo dây. Thú nhảy khỏi bàn khi cổ còn trong vòng dây có thể bị chấn thương nghiêm trọng.
Bàn grooming cao bao nhiêu là vừa?
Tham khảo, mặt bàn cộng chiều cao thú nên khoảng ngang thắt lưng đến ngực người làm. Như vậy người đứng thẳng lưng, không phải cúi hay nhón khi làm.
Vì sao chó cứ ngồi xuống khi đang tỉa lông?
Chó thường ngồi vì mỏi, vì trượt chân hoặc vì muốn né. Tấm chống trượt, dây đỡ bụng, buổi làm ngắn và cho nghỉ giữa chừng giúp chó đứng lâu hơn mà không bị ép.
Có dùng dây vòng cổ cho mèo trên bàn grooming được không?
Phần lớn groomer không dùng với mèo, vì mèo bị giữ cổ thường giãy mạnh hơn. Mèo được giữ nhẹ bằng tay, quấn khăn mềm khi cần, làm trong không gian yên tĩnh và dừng khi mèo căng thẳng.
