Lông rối ở chó lông xoăn: nguyên nhân và cách phòng cho poodle, bichon

Chó lông xoăn như poodle, bichon và các giống lai poodle rối nhiều vì lông mọc liên tục, sợi lông chết không rơi ra mà mắc lại trong lọn xoăn, quấn vào sợi sống bên cạnh. Ma sát từ áo, dây yếm, lông còn ẩm sau tắm hay sau mưa, và thói quen chỉ chải mặt ngoài khiến những sợi đó xoắn thành nút trong vài ngày. Phòng rối ở lông xoăn dựa vào ba việc: chải tới da bằng lược răng, giữ lông khô hoàn toàn, và chọn độ dài lông vừa với thời gian chủ có thể dành ra mỗi tuần.

Lông xoăn khác lông thường ở đâu

Ở nhiều giống chó, lông có vòng đời tương đối ngắn: mọc tới một độ dài nhất định thì ngừng, rồi rụng. Lông poodle và các giống tương tự mọc lâu hơn, dài ra liên tục nếu không được cắt, nên mới cần tỉa định kỳ. Đó cũng là lý do giống này được gọi là "ít rụng lông".

Nhưng ít rụng xuống sàn không có nghĩa là không có lông chết. Sợi chết vẫn có, chỉ là nó không rơi ra được vì bị lọn xoăn giữ lại. Mỗi sợi chết nằm kẹt là một "sợi dây" sẵn sàng quấn vào các sợi sống xung quanh. Hàng trăm sợi như vậy, cộng thêm ma sát và độ ẩm, là đủ để tạo thành nút. Lông xoăn còn có bề mặt sợi ráp hơn lông thẳng, nên các sợi bám vào nhau dễ hơn.

Những nguyên nhân làm lông xoăn rối nhanh hơn

Giai đoạn chuyển lông

Chó con lông xoăn có bộ lông con mềm, ít rối. Khi lớn lên, bộ lông trưởng thành dày và xoăn chặt hơn mọc lên, lông con rụng dần và mắc lại bên trong. Groomer thường nói về giai đoạn này như thời điểm chủ nuôi bất ngờ nhất: con chó vẫn được chải như mọi khi, nhưng chỉ trong vài tuần đã rối khắp người. Thời điểm cụ thể tuỳ từng con, thường quanh khoảng từ nửa năm tới hơn một tuổi. Trong giai đoạn này cần chải dày hơn bình thường.

Giống lai lông xoăn

Các giống lai giữa poodle và giống khác thường có bộ lông khó đoán: có con xoăn như poodle, có con gợn sóng, có con pha giữa lông xoăn với lông tơ dày của giống kia. Kiểu pha này thường được groomer xem là rất dễ bết, vì có cả lông chết mắc lại kiểu poodle lẫn lông tơ dày.

Ma sát

• Áo quần cho chó, nhất là mặc cả ngày.
• Dây yếm, vòng cổ.
• Nằm một tư thế trên đệm thô.
• Gãi, liếm một vùng do ngứa.

Độ ẩm

Lông xoăn hút ẩm và co lại khi ướt. Tắm xong không sấy thẳng sợi, đi mưa về để tự khô, bơi lội, hay đơn giản là những ngày nồm: lông ẩm co lại, các sợi chết bị siết chặt hơn vào sợi sống. Nhiều nút rối bắt đầu từ một lần tắm sấy chưa khô.

Chỉ chải mặt ngoài

Bàn chải lướt trên mặt lông xoăn rất dễ chịu và cho cảm giác "đã chải", nhưng lớp sát da gần như không được chạm tới. Lông xoăn đặc biệt cần chải lớp và kiểm bằng lược răng; kỹ thuật này có bài riêng trong danh mục.

Để lông dài hơn khả năng chăm

Kiểu tỉa dài, bồng rất đẹp nhưng đòi hỏi chải kỹ gần như mỗi ngày. Nếu thời gian thực tế của gia đình chỉ là vài buổi một tuần, lông dài sẽ rối nhanh hơn tốc độ gỡ.

Độ dài lông và công chải: bảng tham khảo

Kiểu tỉa cụ thể (teddy, puppy cut…) có danh mục riêng. Ở đây chỉ cần thấy: độ dài là một quyết định về thời gian chải, không chỉ về thẩm mỹ. Nói thẳng với groomer mỗi tuần mình chải được bao nhiêu để họ đề xuất độ dài hợp lý.

Phòng rối cho lông xoăn: những việc làm được ở nhà

• Chải tới da bằng lược slicker theo từng lớp mỏng, rồi kiểm bằng lược răng. Chia cơ thể thành vùng, mỗi ngày chải kỹ một vùng.
• Ưu tiên các vùng ma sát: nách, sau tai, cổ, chỗ yếm, mặt sau đùi, bẹn.
• Làm ẩm nhẹ khi chải bằng nước hoặc xịt gỡ rối dành cho thú cưng; không chải lông khô cong.
• Chải hết rối trước khi tắm, dùng dầu xả, sấy thẳng sợi tới khô tận da.
• Đi mưa về: thấm khăn, sấy, chải; không để tự khô.
• Hạn chế áo mặc cả ngày; nếu cần mặc, cởi ra chải vùng áo ôm mỗi tối.
• Tháo yếm khi ở trong nhà nếu an toàn.
• Giữ lịch tỉa đều; lông được tỉa đều đặn ít rối hơn lông để mọc dài tự do.

Phát hiện rối sớm

Ở lông xoăn, nút rối nhỏ nằm sâu, nhìn không thấy. Cách phát hiện:

1. Vuốt tay ngược chiều lông, chạm da: chỗ nào cảm thấy lợn cợn, như có hạt nhỏ là nút đang hình thành.
2. Lấy lược răng chải thử từ da ra ở các vùng ma sát: lược dừng là có nút.
3. Bóp nhẹ lông: lông khoẻ, sạch rối thì bồng, đàn hồi; chỗ bắt đầu bết thì cứng, đặc.

Nút nhỏ phát hiện hôm nay gỡ trong một phút. Để một tuần là thành cục; để một tháng có thể phải cạo. Cách gỡ cục bết ở nhà và tiêu chí khi nào nên cạo có bài riêng trong danh mục.

Bắt tay làm

Bảng kiểm tuần cho chó lông xoăn

1. Mỗi ngày: chải mặt toàn thân, chải kỹ một vùng theo lớp.
2. Mỗi ngày: kiểm nách, sau tai, cổ bằng lược răng.
3. Sau khi đi mưa, bơi, tắm: sấy thẳng sợi tới khô.
4. Mỗi tuần: lược răng đi qua toàn thân không vướng.
5. Bốn đến sáu tuần: tắm, sấy, tỉa (ở nhà hoặc tiệm).

Dụng cụ tối thiểu

Lược slicker cỡ vừa, lược slicker nhỏ cho vùng hẹp, lược răng kim loại, bình xịt nước hoặc xịt gỡ rối, máy sấy có gió ấm.

Khi nào cần người chuyên

Gặp groomer để chọn độ dài lông hợp với thời gian chải của gia đình, để được chỉ cách chải lớp cho lông xoăn, và khi đã có cục bết sát da. Trong giai đoạn chuyển lông, một vài buổi tỉa ngắn hơn bình thường có thể giúp cả chủ và chó dễ thở hơn.

Gặp bác sĩ thú y khi chó gãi, liếm một vùng tới mức lông rối liên tục ở đó, khi da dưới chỗ rối đỏ, ẩm, có mùi, hoặc khi lông đổi chất bất thường (khô, giòn, thưa) dù chăm đều. Lông xơ, dễ gãy cũng có thể liên quan khẩu phần hay sức khoẻ chung, nên hỏi bác sĩ thú y.