Mùi hôi trên người chó từ đâu ra và cách tìm đúng nguồn mùi

Mùi hôi trên người chó thường đến từ một trong vài nguồn: lông ẩm lâu khô, dầu tự nhiên trên da tích lại, nấm men hay vi khuẩn phát triển trên da và trong tai, nếp gấp da ẩm, răng miệng, tuyến hậu môn, hoặc đệm và chỗ nằm bẩn. Muốn hết mùi phải tìm đúng nguồn: ngửi lần lượt tai, miệng, chân, nếp gấp, vùng đuôi. Tắm nhiều hơn hay xịt thơm chỉ che mùi trong vài ngày, mùi hôi chua, tanh, kéo dài là lúc cần bác sĩ thú y.

Mùi "chó" bình thường và mùi hôi bất thường

Chó có mùi riêng, gọi nôm na là "mùi chó". Mùi này đến từ dầu trên da và vi sinh vật sống tự nhiên trên da, đậm hơn khi lông ướt. Chó vừa đi mưa về, vừa bơi xong có mùi ngai ngái rõ hơn, nhưng sấy khô xong thì nhạt đi. Đó là bình thường.

Mùi bất thường có vài đặc điểm: hôi chua, hôi tanh, mùi như bánh mì lên men, mùi thối; tập trung ở một vùng; vẫn còn sau khi tắm sấy khô; hoặc mới xuất hiện trong khi trước đây không có.

Đi tìm nguồn mùi: ngửi theo vùng

Giống chó nào dễ có mùi hơn

• Giống nhiều nếp gấp da: pug, bulldog, bulldog Pháp, shar pei, bắc kinh. Nếp gấp ở mặt, quanh mũi, quanh đuôi giữ ẩm và nước bọt, là chỗ nấm men thích.
• Giống da hay tiết dầu: cocker, basset, một số giống terrier. Lông nhanh bết, mùi "chó" đậm hơn.
• Giống tai cụp dài: cocker, beagle, golden, poodle. Tai lâu khô, hay là nguồn mùi.
• Chó lông kép dày: lông sát da lâu khô sau khi tắm, đi mưa.
• Chó môi xệ: nước bọt đọng ở nếp môi dưới, có mùi chua.

Mèo khoẻ thì hầu như không có mùi trên lông, vì chúng tự liếm sạch. Mèo bỗng có mùi hôi trên người là tín hiệu đáng để ý hơn ở chó: có thể mèo đau, béo hoặc già nên không tự chải được, hoặc có vấn đề răng miệng, da, tai. Trường hợp này nên đưa mèo đi khám thay vì tắm thêm.

Lông ẩm: nguyên nhân số một ở Việt Nam

Nhiều chủ nuôi tắm cho chó rồi lau khăn, để chó tự khô. Ở khí hậu nóng ẩm, lớp lông ngoài khô nhanh nhưng lớp lông trong, sát da, vẫn ẩm hàng giờ. Vi sinh vật trên da gặp ẩm và ấm thì phát triển, tạo mùi ngai ngái. Mấy ngày sau chó lại hôi, chủ lại tắm, vòng lặp tiếp tục.

Groomer có một câu hay nói: lông khô là khô tận chân lông, không phải khô bề mặt. Cách kiểm: rẽ lông ở vài chỗ dày nhất (cổ, ngực, đùi sau, đuôi), luồn ngón tay vào sát da. Còn mát lạnh là chưa khô.

• Lau khăn thấm thật kỹ trước khi sấy.
• Sấy theo từng phần, vạch lông cho gió vào tận da.
• Không để chó nằm trên nền gạch lạnh, ẩm khi lông còn ướt.
• Mùa nồm: sấy lâu hơn, có thể dùng máy hút ẩm trong phòng chó ngủ.

Kỹ thuật sấy chi tiết nằm ở danh mục tắm và sấy cho chó.

Tuyến hậu môn: mùi tanh và việc không tự làm

Chó có hai túi nhỏ ở hai bên hậu môn, chứa dịch có mùi rất nặng, bình thường được ép ra một ít khi đi phân. Khi túi không tự rỗng được, chó có thể lết mông trên sàn, liếm vùng đuôi, và có mùi tanh khó chịu.

Vắt tuyến hậu môn là một thao tác xâm lấn. Làm sai có thể gây đau, tổn thương, viêm. Đây là việc của bác sĩ thú y hoặc groomer được đào tạo, không phải việc nên tự học làm ở nhà. Nhiều bác sĩ còn khuyên không vắt định kỳ khi chó không có vấn đề. Chó lết mông thường xuyên, sưng đỏ cạnh hậu môn, có máu hay mủ là phải đưa đi khám ngay vì túi tuyến có thể viêm hoặc áp xe.

Chỗ nằm, đồ dùng cũng mang mùi

• Đệm, chăn của chó giữ dầu da, lông và vi khuẩn. Giặt mỗi tuần một đến hai lần, phơi nắng.
• Vòng cổ vải, dây dắt ngấm mồ hôi, nước mưa: giặt định kỳ. Da cổ dưới vòng cổ là chỗ hay bị ẩm và có mùi.
• Quần áo cho chó mặc lâu không giặt.
• Đồ chơi gặm thấm nước bọt.

Những cách xử lý mùi nên tránh

• Tắm dày hơn khi mùi đến từ tai, răng hay da bệnh: không giải quyết nguồn, lại làm da khô và tiết dầu nhiều hơn.
• Xịt nước hoa, xịt thơm phủ lên lông: che mùi, có thể kích ứng da và mũi chó.
• Dùng dầu gội người có hương nặng.
• Rắc phấn rôm, bột thơm lên lông: bột bám vào da ẩm, bí hơn, chó hít phải.
• Dùng tinh dầu khử mùi trong nhà có mèo, hoặc xịt trực tiếp lên chó.

Bắt tay làm

Quy trình "dò mùi" năm phút

1. Ngửi tai trái, tai phải.
2. Nâng môi, ngửi hơi thở, nhìn răng.
3. Rẽ nếp gấp mặt, môi, cổ; lau bằng khăn khô xem có mùi trên khăn.
4. Ngửi từng bàn chân, nhìn kẽ ngón.
5. Ngửi vùng đuôi, nhìn có sưng đỏ cạnh hậu môn.
6. Luồn tay sát da ở ngực, đùi: có ẩm, có dầu, có mùi trên tay?
7. Ngửi đệm, vòng cổ.

Lịch giữ chó sạch mùi

• Hằng ngày: lau khô nếp gấp ở giống mặt ngắn; lau chân sau khi đi dạo.
• Mỗi tuần: giặt đệm; chải lông kỹ; kiểm tai.
• Mỗi lần tắm: sấy khô tận chân lông.
• Theo lịch: đánh răng; khám định kỳ.

Khi nào cần người chuyên

Bác sĩ thú y: mùi từ tai, từ miệng, từ một vùng da đỏ, rỉ dịch; mùi tanh kèm lết mông, sưng cạnh hậu môn; mùi vẫn còn sau khi tắm sấy khô đúng cách; da nhờn, vảy, ngứa. Mùi lạ ở hơi thở kèm uống nhiều, tiểu nhiều cũng cần khám tổng quát.

Groomer: tắm sấy khô tận chân lông, nhất là chó lông dày khó sấy ở nhà; tỉa gọn lông quanh vùng vệ sinh, kẽ chân để bớt giữ bẩn. Kiểm tra tuyến hậu môn chỉ khi groomer được đào tạo và chủ đồng ý.