Cạo lông không làm chó mát hơn theo cách người ta tưởng, vì chó không làm mát qua da mà chủ yếu bằng cách thở hổn hển và qua đệm chân. Với chó lông kép, bộ lông còn là lớp cách nhiệt chắn nắng, cạo sát có thể làm da bị bỏng nắng và lông mọc lại không đều. Với chó lông một lớp mọc dài liên tục như poodle, shih tzu, tỉa ngắn gọn (không sát da) giúp lông dễ khô, dễ chăm trong mùa nóng. Điều thực sự giữ chó mát là chải sạch lông chết, bóng mát, nước uống, giờ đi dạo hợp lý.
Bài này nhìn chuyện nắng nóng từ phía da và lông. Kỹ thuật tỉa và lý do không cạo trọc chó lông kép được viết chi tiết ở danh mục cắt tỉa lông chó; ở đây chỉ nói những gì liên quan đến da.
Chó mèo tự làm mát thế nào
- Thở hổn hển: hơi nước bốc ra từ lưỡi, miệng, đường hô hấp mang nhiệt đi. Đây là cách chính của chó.
- Đệm chân: nơi chó mèo đổ mồ hôi, nhưng lượng nhỏ, không đủ làm mát cả cơ thể.
- Nằm lên mặt mát: gạch men, nền đá, để nhiệt truyền từ bụng (nơi lông mỏng) xuống sàn.
- Mèo: liếm lông, nước bọt bay hơi trên lông giúp mát; tìm chỗ mát và nằm duỗi.
Như vậy da phủ lông không phải "bộ tản nhiệt" chính. Cạo trơ da không mở thêm đường làm mát nào đáng kể, nhưng lại bỏ đi lớp che nắng.
Lông như một tấm che
Ở chó lông kép, lớp lông bảo vệ bên ngoài phản xạ một phần ánh nắng, lớp lông tơ bên dưới khi đã được chải thông thoáng tạo một lớp không khí cách nhiệt giữa da và môi trường. Cơ chế này giúp giữ ấm khi trời lạnh và giảm nhiệt hấp thụ khi đứng dưới nắng. Lớp lông tơ chết bết lại thành tảng thì ngược lại: giữ nhiệt và ẩm, làm chó nóng hơn. Đó là lý do việc quan trọng nhất trong mùa nóng với chó lông kép là chải và thổi sạch lông tơ chết, không phải cạo.
Bảng so sánh theo kiểu lông
| Kiểu lông | Ví dụ | Mùa nóng nên làm | Không nên |
|---|---|---|---|
| Lông kép | Husky, alaska, golden, phốc sóc, corgi, becgie | Chải, thổi sạch lông tơ chết; tỉa gọn bàn chân, vùng vệ sinh | Cạo trọc sát da, trừ khi bác sĩ chỉ định |
| Lông mọc dài liên tục | Poodle, shih tzu, maltese, bichon | Tỉa ngắn gọn để dễ khô, dễ chải; để lại một lớp lông che da | Cạo sát da trên chó lông trắng, da hồng rồi cho phơi nắng |
| Lông ngắn một lớp | Chó ta lông ngắn, pug, bulldog Pháp | Chải găng cao su; tránh nắng giữa trưa | Cạo; lông vốn đã ngắn, da dễ cháy nắng |
| Mèo lông dài | Ba Tư, Anh lông dài | Chải hằng ngày để lông không bết, không giữ nhiệt | Cạo lion cut chỉ vì nóng mà không cân nhắc rủi ro |
Với mèo, kiểu tỉa lion cut có lợi khi lông bết nặng, nhưng da mèo mỏng, dễ trầy khi cạo, và nhiều con căng thẳng. Danh mục chăm lông mèo có bài riêng về lợi và rủi ro của kiểu tỉa này.
Da bị nắng: những điều ít ai nghĩ tới
Bỏng nắng ở chó mèo là có thật
Vùng da hồng, lông trắng hoặc lông mỏng dễ bị cháy nắng: sống mũi hồng, đầu tai mèo trắng, bụng chó hay nằm ngửa phơi nắng, da vừa bị cạo sát. Dấu hiệu: da đỏ, nóng, bong vảy, thú đau khi chạm. Mèo lông trắng phơi nắng thường xuyên có nguy cơ tổn thương da ở đầu tai và mũi tích tụ qua nhiều năm; đầu tai có vảy, loét lâu lành thì cần khám.
Sau khi cạo, da cần thời gian thích nghi
Da vốn được lông che nay đột ngột tiếp xúc nắng và côn trùng. Trong vài tuần sau khi cạo ngắn, nên tránh cho thú phơi nắng lâu, cho đi dạo vào sáng sớm và chiều tối. Áo chống nắng mỏng, thoáng dành cho chó có thể giúp khi phải ra ngoài.
Kem chống nắng
Có kem chống nắng làm riêng cho thú cưng. Không dùng kem chống nắng của người vì thú liếm vào, một số thành phần không an toàn khi nuốt. Hỏi bác sĩ thú y trước khi dùng, đặc biệt với mèo.
Lông mọc lại sau khi cạo
Ở một số chó lông kép, lông sau khi cạo sát mọc lại chậm, không đều, lớp lông tơ mọc trước làm bộ lông xù, mất độ bóng, hoặc để lại những mảng không mọc trong nhiều tháng. Không phải con nào cũng bị, và mức độ khác nhau. Lông không mọc lại sau vài tháng cũng có thể là dấu hiệu của vấn đề nội tiết, nên báo bác sĩ thú y. Ngoại lệ chính đáng của việc cạo chó lông kép là khi bác sĩ chỉ định vì lý do y khoa (phẫu thuật, điều trị da) hoặc khi lông bết nặng không gỡ được.
Giữ thú mát mà không cần cạo
- Chải hằng ngày trong mùa rụng, lấy hết lông tơ chết.
- Đi dạo sáng sớm và chiều tối; tránh nhựa đường nóng giữa trưa.
- Luôn có bóng râm và nước sạch.
- Cho nằm trên nền gạch mát, thảm làm mát.
- Không để thú trong xe đóng kín, kể cả vài phút.
- Giữ lông khô sau khi tắm; lông ẩm cộng nóng là điều kiện cho bệnh da và điểm nóng.
- Tỉa gọn lông bụng, bàn chân, vùng vệ sinh ở chó lông dài để dễ vệ sinh.
Dấu hiệu sốc nhiệt: cấp cứu, không phải chuyện lông
Thở hổn hển dữ dội không dứt, lưỡi đỏ sẫm, chảy dãi nhiều, loạng choạng, nôn, lừ đừ hoặc ngã quỵ. Đưa thú vào chỗ mát, làm ướt thân bằng nước mát (không dùng nước đá), và đưa đến cơ sở thú y ngay. Chó mặt ngắn, chó béo, chó già có nguy cơ cao hơn.
Bắt tay làm
Bảng kiểm mùa hè
- Lông tơ chết đã được chải, thổi sạch chưa?
- Giờ đi dạo đã chuyển sang sáng sớm, chiều tối chưa?
- Có vùng da hồng, mũi hồng nào hay phơi nắng?
- Nước uống, bóng mát đủ ở mọi nơi thú hay nằm?
- Sau mỗi lần tắm, lông đã khô tận chân chưa?
Nói với groomer
Nếu muốn tỉa mùa hè, hãy nói rõ: "tỉa gọn cho mát và dễ chăm, không cạo sát da". Với chó lông kép, yêu cầu tắm và thổi lông tơ chết, tỉa bàn chân và vùng vệ sinh thay vì cạo toàn thân.
Khi nào cần người chuyên
Groomer: thổi lông tơ chết cho chó lông kép, tỉa gọn kiểu mùa hè cho chó lông dài, tư vấn độ dài hợp lý. Groomer có trách nhiệm có thể từ chối cạo trọc chó lông kép và giải thích lý do.
Bác sĩ thú y: da đỏ, bong vảy sau khi phơi nắng; đầu tai mèo trắng có vảy, loét lâu lành; lông không mọc lại sau cạo nhiều tháng; mọi dấu hiệu sốc nhiệt (cấp cứu).
Câu hỏi thường gặp
Cạo lông chó mùa hè có giúp chó mát hơn không?
Không nhiều như người ta nghĩ, vì chó làm mát chủ yếu bằng thở hổn hển và qua đệm chân. Với chó lông kép, cạo sát còn làm mất lớp che nắng, da dễ bị bỏng nắng. Chải sạch lông chết giúp chó mát hơn.
Chó poodle có nên cắt ngắn mùa hè không?
Poodle có lông mọc dài liên tục nên tỉa ngắn gọn mùa hè là hợp lý, giúp lông dễ khô và dễ chải. Nên để lại một lớp lông che da thay vì cạo sát, nhất là với poodle lông sáng màu.
Chó mèo có bị cháy nắng không?
Có, nhất là vùng da hồng, lông trắng, mũi hồng, đầu tai mèo trắng và vùng da vừa bị cạo. Dấu hiệu là đỏ, nóng, bong vảy. Tổn thương lâu lành ở đầu tai mèo trắng nên đi khám.
Có bôi kem chống nắng của người cho chó được không?
Không nên, vì chó sẽ liếm và một số thành phần không an toàn khi nuốt. Có kem chống nắng làm riêng cho thú cưng; hỏi bác sĩ thú y trước khi dùng.
Vì sao lông chó không mọc lại sau khi cạo?
Ở một số chó lông kép, lông mọc lại chậm và không đều sau khi cạo sát. Nếu sau vài tháng vẫn có mảng không mọc, nên báo bác sĩ thú y vì đó cũng có thể là dấu hiệu vấn đề nội tiết.
